{"id":11225,"date":"2013-09-07T12:13:27","date_gmt":"2013-09-07T11:13:27","guid":{"rendered":"http:\/\/elektrosystemy.pl\/?p=11225"},"modified":"2015-10-28T12:29:44","modified_gmt":"2015-10-28T11:29:44","slug":"slupy-pelnoscienne-wn-ochrona-srodowiska-przed-polem-elektromagnetycznym-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/?p=11225","title":{"rendered":"S\u0142upy pe\u0142no\u015bcienne WN \u2013 ochrona \u015brodowiska przed polem elektromagnetycznym"},"content":{"rendered":"

\"OkladkaES_09_2013\"<\/a>Linie i stacje elektroenergetyczne s\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142ami p\u00f3l elektrycznych i magnetycznych o cz\u0119stotliwo\u015bci 50 Hz. Ocena oddzia\u0142ywania napowietrznych linii elektroenergetycznych wysokich napi\u0119\u0107 na \u015brodowisko jest istotnym elementem procesu budowy tych linii. Rozk\u0142ady p\u00f3l w otoczeniu linii elektroenergetycznych s\u0105 zale\u017cne od konstrukcji linii warunkuj\u0105cych usytuowanie znajduj\u0105cych si\u0119 pod napi\u0119ciem przewod\u00f3w. Badania pokazuj\u0105, \u017ce wprowadzenie modyfikacji dotycz\u0105cych konstrukcji s\u0142up\u00f3w \u2013 polegaj\u0105cych na zmianie odst\u0119p\u00f3w miedzy przewodami roboczymi linii oraz sposob\u00f3w ich zamocowania \u2013 nie pozostaje bez wp\u0142ywu na \u015brodowisko, w kt\u00f3rym te urz\u0105dzenia pracuj\u0105.<\/strong><\/p>\n

Osi\u0105gni\u0119cie w\u0142a\u015bciwego poziomu ochrony \u015brodowiska w zakresie oddzia\u0142ywania p\u00f3\u0142 elektromagnetycznych jest mo\u017cliwe wy\u0142\u0105cznie poprzez spe\u0142nienie restrykcyjnych wymog\u00f3w dotycz\u0105cych projektowania, budowy i eksploatacji obiekt\u00f3w elektroenergetycznych. \u0179r\u00f3d\u0142em tych wymaga\u0144 s\u0105 prawne regulacje i dokumenty normalizacyjne. Bior\u0105c je pod uwag\u0119 przy ocenie wp\u0142ywu zmiany odst\u0119p\u00f3w izolacyjnych w napowietrznych liniach elektroenergetycznych na \u015brodowisko szacuje si\u0119, \u017ce zmiana ta pozwala ograniczy\u0107 szeroko\u015b\u0107 pasa ochronnego wzd\u0142u\u017c trasy linii. Oznacza to jednocze\u015bnie, \u017ce zmniejsza si\u0119 tak\u017ce powierzchnia gruntu \u2013 z ca\u0142kowitym lub znacznym stopniem ograniczenia u\u017cytkowania. I tak np., w przypadku jednotorowej linii napowietrznej o napi\u0119ciu znamionowym 110 kV, efekt zmniejszenia powierzchni pasa ochronnego wskutek proponowanych zmian mo\u017ce wynie\u015b\u0107 nawet kilka procent.<\/p>\n

\"Rys.

Rys. 1. Linia 1 x 110 kV Narew \u2013 Bielsk Podlaski (przed zawieszeniem przewod\u00f3w)<\/p><\/div>\n

Zmiana odst\u0119p\u00f3w izolacyjnych znacz\u0105co wp\u0142ywa ponadto na warto\u015b\u0107 amplitud i rozk\u0142ad sk\u0142adowych pola elektromagnetycznego wytworzonego wok\u00f3\u0142 przewod\u00f3w linii (zagadnienie oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko pola elektromagnetycznego wytwarzanego m.in. przez linie napowietrzne \u015bredniego i wysokiego napi\u0119cia jest uj\u0119te w rozporz\u0105dzeniu Ministra \u015arodowiska z dnia 30 pa\u017adziernika 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziom\u00f3w p\u00f3l elektromagnetycznych w \u015brodowisku oraz sposob\u00f3w sprawdzania dotrzymania tych poziom\u00f3w). Zgodnie z obowi\u0105zuj\u0105cymi w tym zakresie regulacjami prawnymi, dopuszczalne poziomy pola elektromagnetycznego o cz\u0119stotliwo\u015bci 50 Hz dla miejsc dost\u0119pnych dla ludno\u015bci wynosz\u0105:
\n\u2022 dla sk\u0142adowej elektrycznej (E) 10 kV\/m,
\n\u2022 dla sk\u0142adowej magnetycznej (H) 60 A\/m.
\nRegulacje wskazuj\u0105 r\u00f3wnie\u017c wyra\u017anie, \u017ce na terenach przeznaczonych pod zabudow\u0119 mieszkaniow\u0105 nat\u0119\u017cenie pola elektrycznego nie mo\u017ce przekracza\u0107 warto\u015bci 1 kV\/m, a nat\u0119\u017cenie pola magnetycznego warto\u015bci 60 A\/m.<\/p>\n

\"Rys.

Rys. 2. Sylwetki s\u0142up\u00f3w przelotowych jednotorowych przyj\u0119tych do analizy; a \u2013 kratowy typu EB24,\u00a0b \u2013 pe\u0142no\u015bcienny typu Src , c \u2013 pe\u0142no\u015bcienny ze zmodyfikowanym uk\u0142adem izolacyjnym typu SPPI<\/p><\/div>\n

\"Rys.

Rys. 3. Sylwetki s\u0142up\u00f3w przelotowych dwutorowych przyj\u0119tych do analizy; a \u2013 kratowy typu EO24, b \u2013 pe\u0142no\u015bcienny typu Orc, c \u2013 pe\u0142no\u015bcienny ze zmodyfikowanym uk\u0142adem izolacyjnym typu DPPI<\/p><\/div>\n


\nKonstrukcje s\u0142up\u00f3w\u00a0\u2013 rozk\u0142ad sk\u0142adowych\u00a0pola elektromagnetycznego<\/strong><\/p>\n

Przy budowie linii o napi\u0119ciu 110 kV stosuje si\u0119 s\u0142upy kratowe lub pe\u0142no\u015bcienne okre\u015blonych typ\u00f3w (rys. 2-3). Geometryczne rozmieszczenie przewod\u00f3w na s\u0142upie mo\u017ce by\u0107 r\u00f3\u017cne, na co wp\u0142yw bezpo\u015bredni ma sylwetka s\u0142upa.<\/p>\n

Redukcja odst\u0119p\u00f3w mi\u0119dzy przewodami<\/strong>
\nBadania naukowe potwierdzaj\u0105, \u017ce w przypadku zastosowania stalowych s\u0142up\u00f3w pe\u0142no\u015bciennych (s\u0142upy rurowe) istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 uzyskania mniejszych odst\u0119p\u00f3w mi\u0119dzy przewodami roboczymi i odgromowymi. Jest to wykonalne ze wzgl\u0119du na mniejsz\u0105 \u015brednic\u0119 trzonu s\u0142upa rurowego w stosunku do alternatywnego obrysu przekroju s\u0142upa kratowego. Zamiana typowego rozwi\u0105zania poprzecznik\u00f3w stosowanych w przypadku s\u0142up\u00f3w kratowych na poprzeczniki izolacyjne zastosowane w konstrukcjach pe\u0142no\u015bciennych pozwala na dodatkowe zmniejszenie odst\u0119p\u00f3w przewod\u00f3w wzgl\u0119dem siebie i osi s\u0142upa. Redukcja odst\u0119p\u00f3w izolacyjnych, a tak\u017ce zmiana uk\u0142adu przewod\u00f3w zawieszonych na pe\u0142no\u015bciennych s\u0142upach linii napowietrznej s\u0105 dzia\u0142aniem korzystnym, pozostaj\u0105cym w ca\u0142kowitej zgodzie ze \u015brodowiskowymi wymaganiami prawnymi.<\/p>\n

Redukcja nat\u0119\u017cenia p\u00f3l<\/strong>
\n\u015arednie nat\u0119\u017cenie pola elektrycznego w otoczeniu linii jednotorowej wykonanej z wykorzystaniem s\u0142up\u00f3w pe\u0142no\u015bciennych z typowymi poprzecznikami jest o 7% mniejsze od \u015bredniego nat\u0119\u017cenia pola elektrycznego wyst\u0119puj\u0105cego w analogicznych warunkach, ale w przypadku zastosowania s\u0142up\u00f3w kratowych. Natomiast przy zastosowaniu stalowych s\u0142up\u00f3w pe\u0142no\u015bciennych, w kt\u00f3rych zamocowanie przewod\u00f3w jest zrealizowane za pomoc\u0105 uk\u0142adu poprzecznik\u00f3w izolacyjnych, istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 obni\u017cenia nat\u0119\u017cenia pola elektrycznego a\u017c o 30%.
\nJe\u015bli za\u015b chodzi o oddzia\u0142ywanie pola magnetycznego, mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce w przypadku linii jednotorowych wykonanych na s\u0142upach pe\u0142no\u015bciennych z typowymi poprzecznikami \u015brednia warto\u015b\u0107 nat\u0119\u017cenia tego pola jest o 10% mniejsza od wariantu zastosowania w linii s\u0142up\u00f3w kratowych. Natomiast zastosowanie poprzecznik\u00f3w izolacyjnych obni\u017ca warto\u015b\u0107 \u015bredniego nat\u0119\u017cenia pola magnetycznego o 38% \u2013 por\u00f3wnuj\u0105c do rozwi\u0105za\u0144 wykorzystuj\u0105cych kratowe konstrukcje wsporcze.
\nAdekwatne relacje dotycz\u0105 tak\u017ce rozwi\u0105za\u0144 stosowanych w dwutorowych liniach napowietrznych. Zastosowanie s\u0142up\u00f3w pe\u0142no\u015bciennych (z typowym rozwi\u0105zaniem poprzecznik\u00f3w) pozwala uzyska\u0107 ni\u017csz\u0105 warto\u015b\u0107 nat\u0119\u017cenia p\u00f3l elektrycznego i magnetycznego o oko\u0142o 8% w stosunku do rozwi\u0105za\u0144 opartych na s\u0142upach kratowych. Natomiast analogiczne por\u00f3wnanie nat\u0119\u017cenia p\u00f3l elektrycznego i magnetycznego \u2013 jednak wykonane na s\u0142upach pe\u0142no\u015bciennych z zamocowaniem przewod\u00f3w na poprzecznikach izolacyjnych \u2013 daje rezultat obni\u017cenia nat\u0119\u017cenia tych p\u00f3l o oko\u0142o 19%.<\/p>\n

\"Rys.

Rys. 4. Linia 2 x 100 kV Sochaczew \u2013 \u017byrard\u00f3w na s\u0142upach rurowych<\/p><\/div>\n

S\u0142upy pe\u0142no\u015bcienne<\/strong><\/p>\n

Zmiana rodzaju konstrukcji wsporczej zastosowanej w elektroenergetycznej linii napowietrznej mo\u017ce mie\u0107 znacz\u0105cy wp\u0142yw na rozk\u0142ad p\u00f3l elektrycznego i magnetycznego w otoczeniu linii. W przypadku zastosowania s\u0142up\u00f3w kratowych nat\u0119\u017cenie sk\u0142adowych pola elektromagnetycznego jest istotnie wy\u017csze od wyznaczonego przy zastosowaniu s\u0142up\u00f3w pe\u0142no\u015bciennych. W szczeg\u00f3lno\u015bci dotyczy to rozwi\u0105za\u0144 wykorzystuj\u0105cych poprzeczniki izolacyjne \u2013 zamiast typowych poprzecznik\u00f3w stalowych. W por\u00f3wnaniu z liniami dwutorowymi, linie jednotorowe wykazuj\u0105 wi\u0119ksze r\u00f3\u017cnice warto\u015bci nat\u0119\u017ce\u0144 sk\u0142adowych pola elektromagnetycznego wynikaj\u0105ce z rodzaju zastosowanego s\u0142upa.
\nOgraniczenie odst\u0119p\u00f3w izolacyjnych (przy zachowaniu wymaganych poziom\u00f3w wytrzyma\u0142o\u015bci udarowej izolacji) jest mo\u017cliwe oraz uzasadnione technicznie i ekonomicznie. Skutkuje bowiem osi\u0105gni\u0119ciem wymiernych korzy\u015bci ekonomicznych (np. ograniczeniem szeroko\u015bci pasa ochronnego biegn\u0105cego wzd\u0142u\u017c trasy linii). Maksymalizacja tego efektu jest mo\u017cliwa, ale zale\u017cy od uwzgl\u0119dnienia istniej\u0105cych potrzeb inwestycyjnych w zakresie elektroenergetycznych linii napowietrznych.
\nNie bez znaczenia dla poziomu mo\u017cliwych do uzyskania korzy\u015bci jest przyj\u0119cie odpowiednich rozwi\u0105za\u0144 ju\u017c na etapie projektowania linii napowietrznych. Czy b\u0119d\u0105 to linie jedno- czy wielotorowe oraz czy przyj\u0119ty system mocowania przewod\u00f3w b\u0119dzie opiera\u0142 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na rozwi\u0105zaniach tradycyjnych (z u\u017cyciem poprzecznik\u00f3w stalowych), czy zostan\u0105 wprowadzone modyfikacje \u2013 z zastosowaniem rozwi\u0105za\u0144 ograniczaj\u0105cych m.in. oddzia\u0142ywanie linii napowietrznych na \u015brodowisko.<\/p>\n

mgr in\u017c. Piotr Szpindler<\/strong>
\nAutor jest dyrektorem handlowym <\/strong>ds. energetyki w firmie Kromiss-Bis. <\/strong>
\nW roku 2010 rozpocz\u0105\u0142 studia doktoranckie na Wydziale Elektrotechniki, Automatyki i Informatyki Politechniki Opolskiej. <\/strong>
\nW pracy naukowo-badawczej zajmuje si\u0119 problematyk\u0105 wp\u0142ywu pe\u0142no\u015bciennych s\u0142up\u00f3w stalowych na niezawodno\u015b\u0107 i poziom <\/strong>oddzia\u0142ywania na \u015brodowisko linii napowietrznych wysokiego napi\u0119cia wykonanych <\/strong>z wykorzystaniem nowych rodzaj\u00f3w s\u0142up\u00f3w.<\/strong><\/p>\n

Bibliografia
\n[1] Waldemar Skomudek, Piotr Szpindler \u201eRozk\u0142ad sk\u0142adowych pola elektromagnetycznego wok\u00f3\u0142 przewod\u00f3w linii napowietrznych wysokich napi\u0119\u0107 wykonanych na s\u0142upach pe\u0142no\u015bciennych\u201d. Pomiary Automatyka Kontrola (59) 07\/2013;
\n[2] Stefan R\u00f3\u017cycki \u201eOchrona \u015brodowiska przed polami elektromagnetycznymi\u201d. Informator administracji samorz\u0105dowej, GDO\u015a, Warszawa 2011.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Linie i stacje elektroenergetyczne s\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142ami p\u00f3l elektrycznych i magnetycznych o cz\u0119stotliwo\u015bci 50 Hz. Ocena oddzia\u0142ywania napowietrznych linii elektroenergetycznych wysokich napi\u0119\u0107 na \u015brodowisko jest istotnym elementem procesu budowy tych linii. Rozk\u0142ady p\u00f3l w otoczeniu linii elektroenergetycznych s\u0105 zale\u017cne od konstrukcji linii warunkuj\u0105cych usytuowanie znajduj\u0105cych si\u0119 pod napi\u0119ciem przewod\u00f3w. Badania pokazuj\u0105, \u017ce wprowadzenie modyfikacji dotycz\u0105cych konstrukcji…<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":11231,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[688],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11225"}],"collection":[{"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11225"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11225\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11233,"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11225\/revisions\/11233"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11231"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11225"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11225"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11225"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}