{"id":11234,"date":"2013-11-04T12:30:22","date_gmt":"2013-11-04T11:30:22","guid":{"rendered":"http:\/\/elektrosystemy.pl\/?p=11234"},"modified":"2015-10-28T13:15:40","modified_gmt":"2015-10-28T12:15:40","slug":"ocena-jakosci-wyrobow-elektrotechnicznych-w-polsce","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/?p=11234","title":{"rendered":"Ocena jako\u015bci wyrob\u00f3w elektrotechnicznych w Polsce"},"content":{"rendered":"<p><strong><a href=\"http:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/polecamy\/2013\/11\/01\/nowa-seria-osprzetu-schneider-electric-dostepna-na-rynku\/OkladkaES_11_2013.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"alignleft wp-image-2243\" src=\"http:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/polecamy\/2013\/11\/01\/nowa-seria-osprzetu-schneider-electric-dostepna-na-rynku\/OkladkaES_11_2013-209x300.jpg\" alt=\"OkladkaES_11_2013\" width=\"63\" height=\"90\" srcset=\"https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/polecamy\/2013\/11\/01\/nowa-seria-osprzetu-schneider-electric-dostepna-na-rynku\/OkladkaES_11_2013-209x300.jpg 209w, https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/polecamy\/2013\/11\/01\/nowa-seria-osprzetu-schneider-electric-dostepna-na-rynku\/OkladkaES_11_2013.jpg 500w\" sizes=\"(max-width: 63px) 100vw, 63px\" \/><\/a>Produkcja wyrob\u00f3w elektrotechnicznych od samego pocz\u0105tku swojej historii obarczona jest szczeg\u00f3ln\u0105 odpowiedzialno\u015bci\u0105, wynikaj\u0105c\u0105 z niebezpiecze\u0144stwa pora\u017cenia elektrycznego cz\u0142owieka lub wywo\u0142ania po\u017caru. Obecnie na ca\u0142ym \u015bwiecie, jak i w Polsce jako\u015b\u0107 i parametry poszczeg\u00f3lnych wyrob\u00f3w okre\u015blaj\u0105 odpowiednie normy i regulacje. Badaniem zgodno\u015bci produkt\u00f3w z tymi wytycznymi zajmuj\u0105 si\u0119 certyfikowane laboratoria.<\/strong><\/p>\n<p>Pocz\u0105tki normalizacji, b\u0119d\u0105cej podstaw\u0105 oceny jako\u015bci, \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 w Polsce z pocz\u0105tkami ruchu stowarzyszeniowego elektryk\u00f3w. Na najwcze\u015bniejszym etapie elektrycy zrzeszali si\u0119 w organizacjach og\u00f3lnotechnicznych, lecz ju\u017c w 1899 r. zawi\u0105za\u0142a si\u0119 w Warszawie pierwsza sekcja pod nazw\u0105 \u201eDelegacja Elektrotechniki\u201d. Kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej Komisja Przepisowa tej sekcji opracowa\u0142a \u201ePrzepisy bezpiecze\u0144stwa dla instalacji o pr\u0105dzie silnym\u201d. Po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci, w czerwcu 1919 r. obradowa\u0142 I Zjazd Elektrotechnik\u00f3w Polskich, powo\u0142uj\u0105cy do \u017cycia Stowarzyszenie Elektryk\u00f3w Polskich, kt\u00f3re dzia\u0142a do dzi\u015b.<br \/>\nW 1925 r., po uprzednim powo\u0142aniu Polskiego Komitetu Elektrotechnicznego, Polska zosta\u0142a przyj\u0119ta do IEC (<em>International Electrotechnical Commission<\/em>). W 1926 r. powsta\u0142a europejska organizacja CEE (<em>International Commission on Rules for the Approval of Electric Equipment<\/em>) \u2013 mi\u0119dzynarodowa instytucja ds. atestowania sprz\u0119tu elektrotechnicznego.<br \/>\nW latach po I Wojnie \u015awiatowej wa\u017cn\u0105 spraw\u0105 by\u0142o r\u00f3wnie\u017c ujednolicenie s\u0142ownictwa elektrycznego dla ca\u0142ej Polski, powsta\u0142ej z trzech zabor\u00f3w. Wiele norm by\u0142o w\u00f3wczas t\u0142umaczeniami i adaptacjami norm, szczeg\u00f3lnie niemieckich \u2013 VDE Vorschriften.<br \/>\nW roku 1933 powsta\u0142o Biuro Znaku Przepisowego SEP, kt\u00f3rego zadaniem by\u0142o potwierdzanie zgodno\u015bci wyrob\u00f3w elektrycznych z wymaganiami Polskich Norm Elektrotechnicznych, opracowywanych i wydawanych w tamtym okresie wy\u0142\u0105cznie przez SEP. Prawo do oznaczania wyrob\u00f3w Znakiem Przepisowym by\u0142o udzielane w postaci cechy literowej SEP w kole lub lnianej nitki barwy \u017c\u00f3\u0142tej stosowanej do oznaczania przewod\u00f3w i kabli. Przyk\u0142adowo w 1938 r. przeprowadzono \u0142\u0105cznie 44 inspekcje w fabrykach i zbadano 586 wyrob\u00f3w. O presti\u017cu znaku SEP \u015bwiadczy fakt, \u017ce szereg elektrowni (m.in. Gda\u0144ska) wprowadzi\u0142o na swoim terenie obowi\u0105zek stosowania przewod\u00f3w z nitk\u0105 SEP. R\u00f3wnie\u017c w roku 1938 ukaza\u0142 si\u0119 nak\u0142adem SEP zbi\u00f3r Polskich Norm Elektrycznych, w postaci ksi\u0105\u017cki o obj\u0119to\u015bci 1195 stron.<br \/>\nW okresie mi\u0119dzywojennym dyskutowano w SEP nie tylko nad prac\u0105 instytucji do oceny jako\u015bci wyrob\u00f3w, ale zastanawiano si\u0119 r\u00f3wnie\u017c nad utworzeniem agendy \u201eDoz\u00f3r Techniczny\u201d, kt\u00f3ra mia\u0142aby za zadanie dokonywanie kontroli prawid\u0142owo\u015bci instalacji elektrycznych. Kontynuacj\u0105 tej idei jest zawi\u0105zanie w 2012 r. Fundacji Narodowego O\u015brodka Bezpiecze\u0144stwa Elektrycznego NOBE, za\u0142o\u017conej wsp\u00f3lnie przez SEP, PIGE i Instytut Elektrotechniki.<\/p>\n<p><strong>Lata PRL (1945-1989)<\/strong><\/p>\n<p>Ju\u017c w kwietniu 1945 r. Rada Ministr\u00f3w powo\u0142a\u0142a do \u017cycia urz\u0105d o nazwie Polski Komitet Normalizacyjny (PKN) i w porozumieniu z SEP ju\u017c w 1946 r. reaktywowano Centraln\u0105 Komisj\u0119 Normalizacji Elektrycznej. Prace prowadzono w 34 komisjach problemowych. Tendencje centralizmu pa\u0144stwowego doprowadzi\u0142y jednak w roku 1950 do zmonopolizowania prac normalizacyjnych przez PKN.<br \/>\nUrz\u0105d pa\u0144stwowy PKN wszed\u0142 w miejsce SEP do IEC, CEE oraz do Sta\u0142ej Komisji Normalizacyjnej z siedzib\u0105 w Moskwie. Z wielkim trudem pr\u00f3bowano w\u00f3wczas godzi\u0107 postanowienia organizacji \u015bwiatowych, jak ISA, IEC, z ustaleniami p\u0142yn\u0105cymi z Moskwy.<br \/>\nWe wrze\u015bniu 1956 r., podczas IX Walnego Zjazdu Delegat\u00f3w SEP, reaktywowano Biuro Znaku Przepisowego, jako agend\u0119 gospodarcz\u0105 SEP o charakterze naukowo-technicznym, pracuj\u0105c\u0105 wed\u0142ug zasad pe\u0142nego rozrachunku gospodarczego, jednak bez osobowo\u015bci prawnej. Zanim jeszcze Biuro zosta\u0142o zorganizowane, minister przemys\u0142u maszynowego wyda\u0142 zarz\u0105dzenie w sprawie obowi\u0105zku uzyskiwania Znaku Przepisowego SEP dla 37 wyrob\u00f3w (g\u0142\u00f3wnie przewod\u00f3w, sprz\u0119tu elektroinstalacyjnego, sprz\u0119tu grzejnego u\u017cytku domowego, silnik\u00f3w elektrycznych do u\u017cytku domowego i innych).<\/p>\n<div id=\"attachment_11239\" style=\"width: 610px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-11239\" loading=\"lazy\" class=\"size-full wp-image-11239\" src=\"http:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/10\/28\/ocena-jakosci-wyrobow-elektrotechnicznych-w-polsce\/rys1_PIGE_11_2013.jpg\" alt=\"Rys. 1. Znaki KWE, 1, Q\" width=\"600\" height=\"174\" srcset=\"https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/10\/28\/ocena-jakosci-wyrobow-elektrotechnicznych-w-polsce\/rys1_PIGE_11_2013.jpg 600w, https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/10\/28\/ocena-jakosci-wyrobow-elektrotechnicznych-w-polsce\/rys1_PIGE_11_2013-300x87.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><p id=\"caption-attachment-11239\" class=\"wp-caption-text\">Rys. 1. Znaki KWE, 1, Q<\/p><\/div>\n<p>W 1962 r. SEP uzyska\u0142 uprawnienia do przyznawania producentom, na okre\u015blone grupy wyrob\u00f3w elektrycznych, prawa do oznaczania ich znakami jako\u015bci. Jednocze\u015bnie przesta\u0142 istnie\u0107 przedwojenny Znak Przepisowy SEP. Wprowadzone zosta\u0142y oznaczenia \u201eKWE\u201d, \u201e1\u201d oraz \u201eQ\u201d (rys. 1), a dotychczasowa nazwa Biura zosta\u0142a zmieniona na Biuro Badawcze ds. Jako\u015bci (BBJ). W odpowiedzi na potrzeby rozwijaj\u0105cego si\u0119 przemys\u0142u, obligatoryjno\u015b\u0107 oznaczenia KWE, a tak\u017ce na zapotrzebowanie na dobrowolne znaki 1 i Q powsta\u0142y nast\u0119pne laboratoria. Znak KWE oznacza\u0142 spe\u0142nienie norm polskich przez produkt, znak 1 potwierdza\u0142 ponadstandardowe wymagania, a znak Q za\u015bwiadcza\u0142 o \u015bwiatowym poziomie produktu.<br \/>\nPodobne uprawnienia mia\u0142y w tamtych latach w swoich zakresach dzia\u0142ania: Centralne Laboratorium Akumulator\u00f3w i Ogniw, Centralny Urz\u0105d Jako\u015bci i Miar, Instytut Elektrotechniki oraz wi\u0119ksze laboratoria przy O\u015brodkach Badawczo-Rozwojowych. Znak KWE zosta\u0142 w latach 80. zmieniony na obowi\u0105zkowy znak B (rys. 2).<\/p>\n<div id=\"attachment_11240\" style=\"width: 210px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-11240\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-11240\" src=\"http:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/10\/28\/ocena-jakosci-wyrobow-elektrotechnicznych-w-polsce\/rys2_PIGE_11_2013-300x257.jpg\" alt=\"Rys. 2. Znak B\" width=\"200\" height=\"172\" srcset=\"https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/10\/28\/ocena-jakosci-wyrobow-elektrotechnicznych-w-polsce\/rys2_PIGE_11_2013-300x257.jpg 300w, https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/10\/28\/ocena-jakosci-wyrobow-elektrotechnicznych-w-polsce\/rys2_PIGE_11_2013.jpg 400w\" sizes=\"(max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><p id=\"caption-attachment-11240\" class=\"wp-caption-text\">Rys. 2. Znak B<\/p><\/div>\n<p>W 1978 r. Laboratorium BBJ zosta\u0142o uznane jako mi\u0119dzynarodowa stacja badawcza w ramach europejskiego programu oceny zgodno\u015bci wyrob\u00f3w elektrycznych CEE (<em>International Commission on Rules for the Approval of Electric Equipment<\/em>), przekszta\u0142conego w 1985 r. w og\u00f3lno\u015bwiatowy program IECEE. W latach osiemdziesi\u0105tych ubieg\u0142ego stulecia, w ramach utworzonego przedstawicielstwa inspekcyjnego Underwriters Laboratories Inc. (najwi\u0119ksza ameryka\u0144ska organizacja certyfikuj\u0105ca), pracownicy BBJ przeprowadzali kontrole fabryczne wytwarzanych w Polsce wyrob\u00f3w elektrycznych przeznaczonych na rynek ameryka\u0144ski.<\/p>\n<p><strong>Lata III Rzeczpospolitej (1990-2013)<\/strong><\/p>\n<p>W drugiej po\u0142owie lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych XX w. BBJ zawar\u0142o liczne porozumienia dwustronne, o wzajemnym uznawaniu wynik\u00f3w bada\u0144 i certyfikacji, w tym m.in. z SEMKO (Szwecja) w 1997 r., EZU (Republika Czeska) w 1997 r., MEEI (W\u0119gry) w 1997 r., SIQ (S\u0142owenia) w 1997 r., NEMKO (Norwegia) w 1998 r., VDE (Niemcy) w 1999 r., T\u00dcV (Niemcy) w 1999 r., IMQ (W\u0142ochy) w 2000 r. i LCIE (Francja) w 2000 r.<br \/>\nW 2000 r. BBJ zosta\u0142o cz\u0142onkiem porozumienia CCA (CENELEC <em>Certification Agreement<\/em>), jak r\u00f3wnie\u017c zosta\u0142o zaakceptowane jako NCB (<em>National Certification Body<\/em>), w mi\u0119dzynarodowym porozumieniu IECEE \u2013 schemat CB.<\/p>\n<div id=\"attachment_11241\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-11241\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-11241 size-medium\" src=\"http:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/10\/28\/ocena-jakosci-wyrobow-elektrotechnicznych-w-polsce\/rys3_PIGE_11_2013-300x231.jpg\" alt=\"Rys. 3. Znormalizowany znak CE\" width=\"300\" height=\"231\" srcset=\"https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/10\/28\/ocena-jakosci-wyrobow-elektrotechnicznych-w-polsce\/rys3_PIGE_11_2013-300x231.jpg 300w, https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/10\/28\/ocena-jakosci-wyrobow-elektrotechnicznych-w-polsce\/rys3_PIGE_11_2013.jpg 467w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><p id=\"caption-attachment-11241\" class=\"wp-caption-text\">Rys. 3. Znormalizowany znak CE<\/p><\/div>\n<p><strong>Oznakowanie CE<\/strong><br \/>\nPo wst\u0105pieniu Polski do Unii Europejskiej 1 maja 2004 roku wyroby przemys\u0142owe, w tym elektryczne, mog\u0142y ju\u017c podlega\u0107 swobodnemu przep\u0142ywowi na wsp\u00f3lnym rynku europejskim, pod warunkiem, \u017ce mia\u0142y naniesiony przez producenta unijny znak CE (<em>Conformit\u00e9 Europ\u00e9enne<\/em>) \u2013 rys. 3. Bez oznakowania CE wyroby polskich producent\u00f3w nie mog\u0105 by\u0107 sprzedawane na unijnych rynkach, jak r\u00f3wnie\u017c na rynku krajowym. Oznakowanie CE nadawane jest samodzielnie, lecz wed\u0142ug r\u00f3\u017cnych modu\u0142\u00f3w post\u0119powania i opis tego wykracza poza ramy tego artyku\u0142u. Nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c wspomnie\u0107, \u017ce w kolejnych latach ros\u0142o znaczenie oraz zakres sfer, jakie potwierdza nadanie znaku CE. Opr\u00f3cz bezpiecze\u0144stwa u\u017cytkownika produktu, w wielu wyrobach dochodz\u0105 do tego aspekty kompatybilno\u015bci elektromagnetycznej, energooszcz\u0119dno\u015bci, pe\u0142nego cyklu \u017cycia produktu oraz etykietowania energetycznego.<\/p>\n<div id=\"attachment_11242\" style=\"width: 256px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-11242\" loading=\"lazy\" class=\"size-full wp-image-11242\" src=\"http:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/10\/28\/ocena-jakosci-wyrobow-elektrotechnicznych-w-polsce\/rys4_PIGE_11_2013.jpg\" alt=\"Rys. 4. Polski znak B \u2013 liczba identyfikuje laboratorium\" width=\"246\" height=\"204\" \/><p id=\"caption-attachment-11242\" class=\"wp-caption-text\">Rys. 4. Polski znak B \u2013 liczba identyfikuje laboratorium<\/p><\/div>\n<p><strong>Znak B<\/strong><br \/>\nDotychczas obligatoryjny znak B sta\u0142 si\u0119 od 1 stycznia 2003 r. znakiem dobrowolnym. Wy\u0142oni\u0142y si\u0119 w zwi\u0105zku z tym r\u00f3\u017cne inicjatywy podtrzymuj\u0105ce tradycje krajowego znaku B, uznaj\u0105ce utrwalone skojarzenia dobrej jako\u015bci gwarantowanej przez niezale\u017cn\u0105 stron\u0119 trzeci\u0105. Powsta\u0142o stowarzyszenie Polski Znak Bezpiecze\u0144stwa, zrzeszaj\u0105ce kilkana\u015bcie jednostek badawczych i dzia\u0142aj\u0105ce wed\u0142ug nast\u0119puj\u0105cych zasad:<br \/>\n1. Ocena zgodno\u015bci wyrob\u00f3w jest prowadzona wed\u0142ug modelu, kt\u00f3rego podstawowymi elementami s\u0105:<br \/>\n\u2022 badania wyrobu,<br \/>\n\u2022 ocena systemu zarz\u0105dzania dostawcy,<br \/>\n\u2022 nadz\u00f3r w okresie wa\u017cno\u015bci certyfikatu, obejmuj\u0105cy okresowe kontrole systemu jako\u015bci dostawcy oraz badania wyrob\u00f3w pobranych u dostawcy lub w handlu.<br \/>\n2. Podstaw\u0105 certyfikacji s\u0105 wymagania bezpiecze\u0144stwa okre\u015blone w normach krajowych i mi\u0119dzynarodowych oraz w kryteriach technicznych.<br \/>\n3. Badania, kt\u00f3rych wyniki wykorzystywane s\u0105 w procesie certyfikacji, wykonuj\u0105 laboratoria badawcze uznane przez Jednostki za kompetentne oraz niezale\u017cne od dostawcy i odbiorcy.<br \/>\n4. Jednostki certyfikuj\u0105ce sprawuj\u0105 nadz\u00f3r nad wydanymi przez siebie certyfikatami poprzez:<br \/>\n\u2022 kontrole warunk\u00f3w organizacyjno-technicznych,<br \/>\n\u2022 nadz\u00f3r nad sposobem wykorzystywania certyfikat\u00f3w przez dostawc\u00f3w,<br \/>\n\u2022 badania pr\u00f3bek wyrob\u00f3w pobranych u dostawcy lub zakupionych w handlu.<br \/>\n5. Certyfikaty wydawane s\u0105 na okres pi\u0119ciu lat wraz z licencj\u0105 na stosowanie znaku.<\/p>\n<div id=\"attachment_11243\" style=\"width: 256px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-11243\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-11243\" src=\"http:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/10\/28\/ocena-jakosci-wyrobow-elektrotechnicznych-w-polsce\/rys5_PIGE_11_2013.jpg\" alt=\"Rys. 5. Zastrze\u017cony znak bezpiecze\u0144stwa BBJ-SE\" width=\"246\" height=\"231\" srcset=\"https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/10\/28\/ocena-jakosci-wyrobow-elektrotechnicznych-w-polsce\/rys5_PIGE_11_2013.jpg 422w, https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/10\/28\/ocena-jakosci-wyrobow-elektrotechnicznych-w-polsce\/rys5_PIGE_11_2013-300x282.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 246px) 100vw, 246px\" \/><p id=\"caption-attachment-11243\" class=\"wp-caption-text\">Rys. 5. Zastrze\u017cony znak bezpiecze\u0144stwa\u00a0BBJ-SE<\/p><\/div>\n<p><strong>Znak Bezpiecze\u0144stwa B-BBJ<\/strong><br \/>\nBiuro Bada\u0144 Jako\u015bci SEP wprowadzi\u0142o w roku 2006 program certyfikacji na w\u0142asny Znak Bezpiecze\u0144stwa B-BBJ (rys. 5), stosuj\u0105c podobne zasady jego uzyskiwania, jak stosowane przez stowarzyszenie Polski Znak Bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n<p><strong>Znaki PCBC<\/strong><br \/>\nPolskie Centrum Bada\u0144 i Certyfikacji (PCBC) prowadzi certyfikacj\u0119, operuj\u0105c w\u0142asnym zastrze\u017conym znakiem B oraz znakiem ekologicznym Eko, a tak\u017ce znakiem najwy\u017cszej jako\u015bci Q (rys. 6).<\/p>\n<div id=\"attachment_11244\" style=\"width: 610px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-11244\" loading=\"lazy\" class=\"size-full wp-image-11244\" src=\"http:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/10\/28\/ocena-jakosci-wyrobow-elektrotechnicznych-w-polsce\/rys6_PIGE_11_2013.jpg\" alt=\"Rys. 6. Zastrze\u017cone znaki PCBC\" width=\"600\" height=\"179\" srcset=\"https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/10\/28\/ocena-jakosci-wyrobow-elektrotechnicznych-w-polsce\/rys6_PIGE_11_2013.jpg 600w, https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/10\/28\/ocena-jakosci-wyrobow-elektrotechnicznych-w-polsce\/rys6_PIGE_11_2013-300x90.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><p id=\"caption-attachment-11244\" class=\"wp-caption-text\">Rys. 6. Zastrze\u017cone znaki PCBC<\/p><\/div>\n<p>Tradycja wydawania certyfikatu jako\u015bci Q si\u0119ga lat 60. i wci\u0105\u017c posiada uznanie w oczach odbiorc\u00f3w. Znak jako\u015bci Q oznacza, \u017ce wyr\u00f3b spe\u0142nia nie tylko wymagania podstawowe, ale te\u017c ponadstandardowe (jako\u015bci\u0105, walorami u\u017cytkowymi, ergonomicznymi, zdrowotnymi, w tym tak\u017ce ni\u017csz\u0105 ni\u017c przeci\u0119tne materia\u0142o- i energoch\u0142onno\u015bci\u0105) i jego jako\u015b\u0107 jest por\u00f3wnywalna z jako\u015bci\u0105 identycznych produkt\u00f3w renomowanych firm \u015bwiatowych.<\/p>\n<p><strong>Znaki HAR oraz ENEC<\/strong><br \/>\nW 2004 r. BBJ podpisa\u0142o umow\u0119 HAR (<em>Agreement on the use of a Commonly Agreed Marking for Cables and Cords complying with Harmonised Specifications<\/em>) i tym samym zosta\u0142o sygnatariuszem Europejskiego Porozumienia HAR Group. Od tej pory BBJ uzyska\u0142o uprawnienia wydawania licencji na wsp\u00f3lny europejski znak HAR (rys. 7) dla kabli i przewod\u00f3w elektrycznych.<\/p>\n<div id=\"attachment_11245\" style=\"width: 610px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-11245\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-11245\" src=\"http:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/10\/28\/ocena-jakosci-wyrobow-elektrotechnicznych-w-polsce\/rys7_PIGE_11_2013.jpg\" alt=\"Rys. 7. Znak BBJ-SEP HAR\" width=\"600\" height=\"91\" srcset=\"https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/10\/28\/ocena-jakosci-wyrobow-elektrotechnicznych-w-polsce\/rys7_PIGE_11_2013.jpg 832w, https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/10\/28\/ocena-jakosci-wyrobow-elektrotechnicznych-w-polsce\/rys7_PIGE_11_2013-600x91.jpg 600w, https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/10\/28\/ocena-jakosci-wyrobow-elektrotechnicznych-w-polsce\/rys7_PIGE_11_2013-300x45.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><p id=\"caption-attachment-11245\" class=\"wp-caption-text\">Rys. 7. Znak BBJ-SEP HAR<\/p><\/div>\n<p>W 2010 r. BBJ zg\u0142osi\u0142o akces do kolejnego europejskiego porozumienia, umo\u017cliwiaj\u0105cego jego sygnatariuszom wydawanie licencji na oznaczanie certyfikowanych przez nich wyrob\u00f3w znakiem ENEC (rys. 8). ENEC to najbardziej presti\u017cowy og\u00f3lnoeuropejski znak certyfikacyjny, potwierdzaj\u0105cy zgodno\u015b\u0107 wyrobu z odpowiednimi europejskimi normami EN dotycz\u0105cymi bezpiecze\u0144stwa sprz\u0119tu elektrycznego, w tym sprz\u0119tu o\u015bwietleniowego i wyrob\u00f3w AGD. Sygnatariuszem tego porozumienia jest r\u00f3wnie\u017c PREDOM.<\/p>\n<div id=\"attachment_11246\" style=\"width: 410px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-11246\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-11246\" src=\"http:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/10\/28\/ocena-jakosci-wyrobow-elektrotechnicznych-w-polsce\/rys8_PIGE_11_2013.jpg\" alt=\"Rys. 8. Znak europejski ENEC \u2013 liczba identyfikuje laboratorium\" width=\"400\" height=\"178\" srcset=\"https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/10\/28\/ocena-jakosci-wyrobow-elektrotechnicznych-w-polsce\/rys8_PIGE_11_2013.jpg 572w, https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/10\/28\/ocena-jakosci-wyrobow-elektrotechnicznych-w-polsce\/rys8_PIGE_11_2013-300x134.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 400px) 100vw, 400px\" \/><p id=\"caption-attachment-11246\" class=\"wp-caption-text\">Rys. 8. Znak europejski ENEC \u2013 liczba identyfikuje laboratorium<\/p><\/div>\n<p><strong>Certyfikacja ITE PREDOM<\/strong><br \/>\nBiuro Cert yfikacji ITE Oddzia\u0142 PREDOM posiada Akredytacj\u0119 PCA nr AC044 i prowadzi certyfikacj\u0119 wyrob\u00f3w wed\u0142ug IECEE <em>for Mutual Recognition of Test Certificates for Electrical Equipment<\/em> (CB Scheme) oraz w schemacie IECEE dla Wzajemnego Uznawania Certyfikat\u00f3w z Bada\u0144 dla Sprz\u0119tu Elektrycznego (Schemat CB). Podstaw\u0105 certyfikacji s\u0105 normy IEC. Wynikiem certyfikacji jest wydawanie uznanego na ca\u0142ym \u015bwiecie certyfikatu CB.<br \/>\nPREDOM certyfikuje r\u00f3wnie\u017c zgodnie z zasadami i przepisami okre\u015blonymi w procedurach i dokumentach operacyjnych CCA Group (CENELEC <em>Certification Agreement<\/em>). W tym przypadku podstaw\u0105 certyfikacji s\u0105 normy EN. Wynikiem certyfikacji jest wydawanie uznanego w ca\u0142ej Europie dokumentu<em> Notification of Test Result<\/em> (NTR) uznawanego przez europejskie jednostki certyfikuj\u0105ce przy wydawaniu swoich narodowych certyfikat\u00f3w.<\/p>\n<div id=\"attachment_11247\" style=\"width: 516px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-11247\" loading=\"lazy\" class=\"size-full wp-image-11247\" src=\"http:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/10\/28\/ocena-jakosci-wyrobow-elektrotechnicznych-w-polsce\/rys9_PIGE_11_2013.jpg\" alt=\"Rys. 9. Znaki akredytacyjne ITE PREDOM\" width=\"506\" height=\"231\" srcset=\"https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/10\/28\/ocena-jakosci-wyrobow-elektrotechnicznych-w-polsce\/rys9_PIGE_11_2013.jpg 506w, https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/10\/28\/ocena-jakosci-wyrobow-elektrotechnicznych-w-polsce\/rys9_PIGE_11_2013-300x137.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 506px) 100vw, 506px\" \/><p id=\"caption-attachment-11247\" class=\"wp-caption-text\">Rys. 9. Znaki akredytacyjne ITE PREDOM<\/p><\/div>\n<p><strong>Certyfikacja przez Instytut Elektrotechniki oraz Instytut Energetyki<\/strong><br \/>\nInstytut Elektrotechniki (IEl) oraz Instytut Energetyki (IEn) r\u00f3wnie\u017c posiadaj\u0105 swoje wydzielone kom\u00f3rki certyfikacyjne, odpowiednio o nazwach:<br \/>\n\u2022 Zesp\u00f3\u0142 Certyfikacji Wyrob\u00f3w Elektrycznych przy IEl akredytacja PCA nr AC 168,<br \/>\n\u2022 Zesp\u00f3l ds. Certyfikacji przy IEn akredytacja PCA nr AC 117.<\/p>\n<div id=\"attachment_11248\" style=\"width: 410px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-11248\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-11248\" src=\"http:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/10\/28\/ocena-jakosci-wyrobow-elektrotechnicznych-w-polsce\/rys10_PIGE_11_2013.jpg\" alt=\"Rys. 10. Znak zgodno\u015bci z normami PKN\" width=\"400\" height=\"154\" srcset=\"https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/10\/28\/ocena-jakosci-wyrobow-elektrotechnicznych-w-polsce\/rys10_PIGE_11_2013.jpg 504w, https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/10\/28\/ocena-jakosci-wyrobow-elektrotechnicznych-w-polsce\/rys10_PIGE_11_2013-300x115.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 400px) 100vw, 400px\" \/><p id=\"caption-attachment-11248\" class=\"wp-caption-text\">Rys. 10. Znak zgodno\u015bci z normami PKN<\/p><\/div>\n<p><strong>Znak Zgodno\u015bci z Polsk\u0105 Norm\u0105<\/strong><br \/>\nR\u00f3wnolegle powstaj\u0105 inne inicjatywy dotycz\u0105ce promowania swojego produktu poprzez dobrowolne poddanie go certyfikacji i uzyskanie znaku daj\u0105cego przewag\u0119 konkurencyjn\u0105.<br \/>\nPolski Komitet Normalizacji wprowadzi\u0142 niedawno (2010 r.) Znak Zgodno\u015bci z Polsk\u0105 Norm\u0105 (Polskimi Normami) \u2013 rys. 10. Producent, importer, dystrybutor mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 do PKN o przeprowadzenie oceny przedmiotu certyfikacji, dla kt\u00f3rego zosta\u0142y okre\u015blone wymagania w jednej lub wi\u0119cej z Polskich Norm. Oznaczenie wyrobu znakiem PN wskazuje, \u017ce produkt zosta\u0142 wytworzony zgodnie z polskimi wymaganiami technicznymi oraz normami z zakresu systemu zarz\u0105dzania jako\u015bci\u0105 (ISO serii 9000) i zarz\u0105dzania \u015brodowiskowego (ISO serii 14000). Proces wytwarzania wyrobu podlega wi\u0119c nadzorowi, jest stabilny, natomiast materia\u0142y zastosowane w jego produkcji s\u0105 przyjazne dla cz\u0142owieka i \u015brodowiska.<\/p>\n<div id=\"attachment_11249\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-11249\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-11249 size-medium\" src=\"http:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/10\/28\/ocena-jakosci-wyrobow-elektrotechnicznych-w-polsce\/rys11_PIGE_11_2013-300x128.jpg\" alt=\"Rys. 11. Znak VDE i GS\" width=\"300\" height=\"128\" srcset=\"https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/10\/28\/ocena-jakosci-wyrobow-elektrotechnicznych-w-polsce\/rys11_PIGE_11_2013-300x128.jpg 300w, https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/10\/28\/ocena-jakosci-wyrobow-elektrotechnicznych-w-polsce\/rys11_PIGE_11_2013.jpg 550w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><p id=\"caption-attachment-11249\" class=\"wp-caption-text\">Rys. 11. Znak VDE i GS<\/p><\/div>\n<p><strong>Przedstawiciele organizacji europejskich<\/strong><br \/>\nNa terenie Polski dzia\u0142aj\u0105 tak\u017ce przedstawiciele znanych europejskich organizacji badaj\u0105cych jako\u015b\u0107, jak:<br \/>\n\u2022 Instytut Bada\u0144 i Certyfikacji VDE Polska (znak VDE i GS \u2013 rys. 11),<br \/>\n\u2022 DEKRA \u2013 KEMA-KEUR (znak KEMA EUR \u2013 rys. 12),<\/p>\n<div id=\"attachment_11250\" style=\"width: 260px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-11250\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-11250\" src=\"http:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/10\/28\/ocena-jakosci-wyrobow-elektrotechnicznych-w-polsce\/rys12_PIGE_11_2013.jpg\" alt=\"Rys. 12. Znak KEMA EUR\" width=\"250\" height=\"171\" srcset=\"https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/10\/28\/ocena-jakosci-wyrobow-elektrotechnicznych-w-polsce\/rys12_PIGE_11_2013.jpg 353w, https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/10\/28\/ocena-jakosci-wyrobow-elektrotechnicznych-w-polsce\/rys12_PIGE_11_2013-300x205.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 250px) 100vw, 250px\" \/><p id=\"caption-attachment-11250\" class=\"wp-caption-text\">Rys. 12. Znak KEMA EUR<\/p><\/div>\n<p>\u2022 Keymark \u2013 dobrowolny znak potwierdzaj\u0105cy zgodno\u015b\u0107 ze zharmonizowanymi normami europejskimi wprowadzony przez CENELEC <em>European Committee for Standardization, European Committee for Electrotechnical Standardization<\/em> (znak Keymark \u2013 rys. 13),<\/p>\n<div id=\"attachment_11251\" style=\"width: 159px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-11251\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-11251 size-medium\" src=\"http:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/10\/28\/ocena-jakosci-wyrobow-elektrotechnicznych-w-polsce\/rys13_PIGE_11_2013-149x300.jpg\" alt=\"Rys. 13. Znak Keymark\" width=\"149\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/10\/28\/ocena-jakosci-wyrobow-elektrotechnicznych-w-polsce\/rys13_PIGE_11_2013-149x300.jpg 149w, https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/10\/28\/ocena-jakosci-wyrobow-elektrotechnicznych-w-polsce\/rys13_PIGE_11_2013.jpg 266w\" sizes=\"(max-width: 149px) 100vw, 149px\" \/><p id=\"caption-attachment-11251\" class=\"wp-caption-text\">Rys. 13. Znak Keymark<\/p><\/div>\n<p><strong>Laboratoria w Polsce<\/strong><br \/>\nWolno\u015b\u0107 gospodarcza oraz mo\u017cliwo\u015b\u0107 otrzymania akredytacji przez dowolny podmiot spe\u0142niaj\u0105cy okre\u015blone wymagania zaowocowa\u0142y powstaniem nowych jednostek i rejestrowaniem istniej\u0105cych laboratori\u00f3w. W tabeli 1. zestawiono aktualn\u0105 list\u0119 laboratori\u00f3w, kt\u00f3re uzyska\u0142y akredytacj\u0119 Polskiego Centrum Akredytacji.<br \/>\n<a href=\"http:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/10\/28\/ocena-jakosci-wyrobow-elektrotechnicznych-w-polsce\/tab_1_pige.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-11252 size-full\" src=\"http:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/10\/28\/ocena-jakosci-wyrobow-elektrotechnicznych-w-polsce\/tab_1_pige.jpg\" alt=\"tab_1_pige\" width=\"600\" height=\"876\" srcset=\"https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/10\/28\/ocena-jakosci-wyrobow-elektrotechnicznych-w-polsce\/tab_1_pige.jpg 600w, https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/10\/28\/ocena-jakosci-wyrobow-elektrotechnicznych-w-polsce\/tab_1_pige-205x300.jpg 205w\" sizes=\"(max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong>Specyficzne bran\u017ce<\/strong><br \/>\nNiekt\u00f3re grupy bran\u017cowe odbiorc\u00f3w, takie jak:<br \/>\n\u2022 przemys\u0142 okr\u0119towy,<br \/>\n\u2022 przemys\u0142 lotniczy cywilny i wojskowy,<br \/>\n\u2022 przemys\u0142 samochodowy,<br \/>\n\u2022 przemys\u0142 budowy taboru szynowego,<br \/>\n\u2022 przemys\u0142 j\u0105drowy,<br \/>\nwymagaj\u0105 od dostawc\u00f3w specyficznych bada\u0144 i znakowania znakami potwierdzaj\u0105cymi jako\u015b\u0107 produkt\u00f3w elektrycznych.<\/p>\n<p><strong>Wsp\u00f3\u0142praca UOKiK i PIGE<\/strong><\/p>\n<p>W Polsce nadz\u00f3r rynku jest w r\u0119kach Urz\u0119du Ochrony Konkurencji i Konsument\u00f3w, dzia\u0142aj\u0105cego w terenie poprzez Pa\u0144stwow\u0105 Inspekcj\u0119 Handlow\u0105. Inspektorzy PIH realizuj\u0105c planowe i interwencyjne kontrole powinni stwierdza\u0107, czy produkty oznakowane znakiem CE rzeczywi\u015bcie spe\u0142niaj\u0105 wymogi norm, na kt\u00f3re powo\u0142uj\u0105 si\u0119 producenci wystawiaj\u0105c Deklaracj\u0119 Zgodno\u015bci WE. Polska Izba Gospodarcza Elektrotechniki podejmuje pr\u00f3by ochrony rynku polskiego przed nieuczciwymi producentami i rozpocz\u0119\u0142a wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z UOKiK.<br \/>\nNa dzisiejszym rynku dbanie o stan jako\u015bci produkt\u00f3w jest bardzo skomplikowanym procesem. Olbrzymia konkurencja na rynku globalnym, a szczeg\u00f3lnie europejskim jest ci\u0105g\u0142ym poszukiwaniem przewag konkurencyjnych, zar\u00f3wno w cenie produktu, jak r\u00f3wnie\u017c w udowadnianiu, poprzez certyfikacj\u0119, wysokiej jako\u015bci i zgodno\u015bci z normami.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>mgr in\u017c. Janusz Nowastowski<\/strong><br \/>\n<strong>Autor jest sekretarzem zarz\u0105du<\/strong><br \/>\n<strong>Polskiej Izby Gospodarczej <\/strong><br \/>\n<strong>Elektrotechniki,<\/strong><br \/>\n<strong>w\u0142a\u015bcicielem firmy Elnowa <\/strong><br \/>\n<strong>oraz portalu przewody.com.pl<\/strong><\/p>\n<p>Literatura i \u017ar\u00f3d\u0142a<br \/>\n[1] Historia Elektryki Polskiej, Tom I. SEP, 1970 \u2013 www.elektrotechnika.org.pl\/index.php?id = publikacje<br \/>\n[2] Historia BBJ \u2013 www.bbj-sep.com.pl<br \/>\n[3] Historia IEl \u2013 www.iel.waw.pl<br \/>\n[4] Historia SEP \u2013 www.sep.com.pl<br \/>\n[5] www.oznaczenie-CE.pl<br \/>\n[6] www.pcbc.gov.pl<br \/>\n[7] www.pca.gov.pl<br \/>\n[8] www.pkn.pl<br \/>\n[9] www.znak-b.pl<br \/>\n[10] www.vde-polska.pl<br \/>\n[11] www.dekra-certification.com.pl<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Produkcja wyrob\u00f3w elektrotechnicznych od samego pocz\u0105tku swojej historii obarczona jest szczeg\u00f3ln\u0105 odpowiedzialno\u015bci\u0105, wynikaj\u0105c\u0105 z niebezpiecze\u0144stwa pora\u017cenia elektrycznego cz\u0142owieka lub wywo\u0142ania po\u017caru. Obecnie na ca\u0142ym \u015bwiecie, jak i w Polsce jako\u015b\u0107 i parametry poszczeg\u00f3lnych wyrob\u00f3w okre\u015blaj\u0105 odpowiednie normy i regulacje. Badaniem zgodno\u015bci produkt\u00f3w z tymi wytycznymi zajmuj\u0105 si\u0119 certyfikowane laboratoria. Pocz\u0105tki normalizacji, b\u0119d\u0105cej podstaw\u0105 oceny jako\u015bci,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":11241,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[829],"tags":[660],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11234"}],"collection":[{"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11234"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11234\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11257,"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11234\/revisions\/11257"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11241"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11234"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11234"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11234"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}