{"id":11901,"date":"2009-04-06T12:05:07","date_gmt":"2009-04-06T11:05:07","guid":{"rendered":"http:\/\/elektrosystemy.pl\/?p=11901"},"modified":"2015-11-10T12:26:33","modified_gmt":"2015-11-10T11:26:33","slug":"odpornosc-korozyjna-uziomow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/?p=11901","title":{"rendered":"Odporno\u015b\u0107 korozyjna uziom\u00f3w"},"content":{"rendered":"<p><strong><a href=\"http:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/28\/kwiecien-2009\/ES_04_2009.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"alignleft wp-image-9035\" src=\"http:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/28\/kwiecien-2009\/ES_04_2009-209x300.jpg\" alt=\"ES_04_2009\" width=\"63\" height=\"90\" srcset=\"https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/28\/kwiecien-2009\/ES_04_2009-209x300.jpg 209w, https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/05\/28\/kwiecien-2009\/ES_04_2009.jpg 600w\" sizes=\"(max-width: 63px) 100vw, 63px\" \/><\/a>Aby system uziemiaj\u0105cy spe\u0142nia\u0142 funkcj\u0119 elektryczn\u0105 przez d\u0142ugi okres, musi by\u0107 projektowany z uwzgl\u0119dnieniem odporno\u015bci na korozj\u0119 jego cz\u0119\u015bci sk\u0142adowych. Elementy elektryczne umieszczone w ziemi s\u0105 poddane znacznie trudniejszym warunkom eksploatacji ni\u017c ich odpowiedniki umieszczone powy\u017cej poziomu gruntu lub wewn\u0105trz obiektu. Odporno\u015b\u0107 na korozj\u0119 sk\u0142adnika uziemienia elektrycznego decyduje o jego ca\u0142kowitym czasie eksploatacji. Celem artyku\u0142u jest dostarczenie informacji technicznych umo\u017cliwiaj\u0105cych odpowiedni wyb\u00f3r pr\u0119t\u00f3w uziemiaj\u0105cych.<\/strong><\/p>\n<p>Korozja jest zjawiskiem z\u0142o\u017conym. Badania na temat tego procesu prowadz\u0105 materia\u0142oznawcy, chemicy i fizycy \u2013 w celu zrozumienia oraz zapobiegania mu. Zgromadzona wiedza i do\u015bwiadczenie nie zawsze jednak w wystarczaj\u0105cym stopniu zostaj\u0105 rozpropagowane w\u015br\u00f3d in\u017cynier\u00f3w bran\u017cy elektrycznej. Do \u015brodowisk technicznych cz\u0119sto nie docieraj\u0105 informacje o post\u0119pach w rozwoju tego sektora, np. w aspekcie zrozumienia, co r\u00f3\u017cni uziomy pomiedziowane od ich odpowiednik\u00f3w ocynkowanych. Odpowied\u017a zawarta jest przede wszystkim w odporno\u015bci obu typ\u00f3w pow\u0142ok \u2013 miedzi i cynku \u2013 na korozj\u0119 r\u00f3\u017cnego typu: galwaniczn\u0105, elektrochemiczn\u0105 i chemiczn\u0105.<br \/>\nNiniejszy artyku\u0142 jest adresowany do in\u017cynier\u00f3w, wykonawc\u00f3w, inspektor\u00f3w, grup przemys\u0142owych i innych zainteresowanych stron i ma na celu umo\u017cliwienie im podejmowania popartych szerok\u0105 wiedz\u0105 decyzji na temat doboru odpowiedniego typu uziomu.<\/p>\n<div id=\"attachment_11902\" style=\"width: 610px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-11902\" loading=\"lazy\" class=\"size-full wp-image-11902\" src=\"http:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/11\/10\/odpornosc-korozyjna-uziomow\/rys0_ERICO.jpg\" alt=\"Rys. 1. Uziom stalowy ocynkowany o \u015brednicy 17,2 mm i d\u0142ugo\u015bci 3 metr\u00f3w wydobyty z gruntu po 10 latach ekspozycji (Pawnee site USA)\" width=\"600\" height=\"241\" srcset=\"https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/11\/10\/odpornosc-korozyjna-uziomow\/rys0_ERICO.jpg 600w, https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/11\/10\/odpornosc-korozyjna-uziomow\/rys0_ERICO-300x121.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><p id=\"caption-attachment-11902\" class=\"wp-caption-text\">Rys. 1. Uziom stalowy ocynkowany o \u015brednicy 17,2 mm i d\u0142ugo\u015bci 3 metr\u00f3w wydobyty z gruntu po 10 latach ekspozycji (Pawnee site USA)<\/p><\/div>\n<p><strong>Funkcje systemu uziemiaj\u0105cego<\/strong><\/p>\n<p>Wsp\u00f3\u0142czesny system uziemiaj\u0105cy spe\u0142nia wiele funkcji. Najwa\u017cniejsz\u0105 z nich, o najwy\u017cszej randze, jest ochrona ludzi. System uziemiaj\u0105cy zmniejszaj\u0105c r\u00f3\u017cnice potencja\u0142\u00f3w efektywnie redukuje ryzyko pora\u017cenia elektrycznego. Jest r\u00f3wnie\u017c wa\u017cny dla bezpiecznego i efektywnego rozpraszania pr\u0105du piorunowego przechwyconego dzi\u0119ki systemowi ochrony odgromowej, jak r\u00f3wnie\u017c dla efektywnego dzia\u0142ania ochrony przeciwprzepi\u0119ciowej. W przypadku wadliwego systemu uziemiaj\u0105cego urz\u0105dzenia ochrony przeciwprzepi\u0119ciowej poddane s\u0105 zwi\u0119kszonemu obci\u0105\u017ceniu, a ich mo\u017cliwo\u015b\u0107 ochrony cennego sprz\u0119tu zostaje znacznie ograniczona. W przypadku ochrony odgromowej wadliwe funkcjonowanie jakiegokolwiek komponentu uziemienia powoduje gwa\u0142towny wzrost ryzyka iskrzenia lub zapalenia si\u0119 obiektu w warunkach schodz\u0105cego wy\u0142adowania atmosferycznego.<br \/>\nPrawid\u0142owa praca nowoczesnego sprz\u0119tu elektronicznego zale\u017cy od efektywnego uziemienia, gdzie celem jest zapewnienie sygna\u0142u odniesienia dla niskonapi\u0119ciowych sygna\u0142\u00f3w cyfrowych. Zak\u0142ady energetyczne r\u00f3wnie\u017c s\u0105 zale\u017cne od efektywnego uziemienia, kt\u00f3re zapobiega przeskokom iskier przez izolatory na liniach przesy\u0142owych pr\u0105du i kt\u00f3re ochroni cenny sprz\u0119t u\u017cywany w systemach dystrybucyjnych oraz zapewnia odpowiedni\u0105 jako\u015b\u0107 pr\u0105du. Wszystkie te funkcje s\u0105 bardzo wa\u017cne, dlatego istotne jest stosowanie do budowy systemu uziemiaj\u0105cego komponent\u00f3w odpowiedniej jako\u015bci, zapewniaj\u0105cych skuteczno\u015b\u0107 ochrony w d\u0142ugim czasie.<\/p>\n<p><strong>Komponenty systemu uziemiaj\u0105cego<\/strong><\/p>\n<p>Dzia\u0142anie systemu uziemiaj\u0105cego jest zale\u017cne od efektywnego dzia\u0142ania kilku zainstalowanych komponent\u00f3w: przewodu uziemiaj\u0105cego, z\u0142\u0105cza oraz uziomu. Wada jakiegokolwiek z tych sk\u0142adnik\u00f3w powoduje nieefektywne dzia\u0142anie ca\u0142ego systemu oraz zwi\u0119ksza ryzyko dla ludzi i zainstalowanych urz\u0105dze\u0144. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 system\u00f3w uziemiaj\u0105cych dzia\u0142a w trudnym \u015brodowisku powoduj\u0105c, \u017ce ich inspekcja jest trudna do przeprowadzenia, a czasami wr\u0119cz niemo\u017cliwa. Dlatego te\u017c pocz\u0105tkowy wyb\u00f3r odpowiednich element\u00f3w u\u017cytych do zbudowania systemu uziemiaj\u0105cego jest krytycznie wa\u017cny z punktu widzenia jego d\u0142ugookresowej efektywno\u015bci. Poszczeg\u00f3lne cz\u0119\u015bci powinny charakteryzowa\u0107 si\u0119 znakomit\u0105 przewodno\u015bci\u0105 elektryczn\u0105 i wytrzyma\u0142o\u015bci\u0105 mechaniczn\u0105, powinny by\u0107 w stanie wytrzymywa\u0107 powtarzalne pr\u0105dy udarowe i przepi\u0119cia oraz by\u0107 odporne na korozj\u0119. Idealnie elementy systemu uziemiaj\u0105cego powinny mie\u0107 \u017cywotno\u015b\u0107 co najmniej r\u00f3wn\u0105 czasowi eksploatacji obiektu.<\/p>\n<div id=\"attachment_11904\" style=\"width: 610px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-11904\" loading=\"lazy\" class=\"size-full wp-image-11904\" src=\"http:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/11\/10\/odpornosc-korozyjna-uziomow\/rys2_ERICO.jpg\" alt=\"Rys. 2. Uziom stalowy pomiedziowany o \u015brednicy 14,2 mm i d\u0142ugo\u015bci 2,4 metra po 10-letniej ekspozycji w gruncie (Pawnee site USA)\" width=\"600\" height=\"732\" srcset=\"https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/11\/10\/odpornosc-korozyjna-uziomow\/rys2_ERICO.jpg 600w, https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/11\/10\/odpornosc-korozyjna-uziomow\/rys2_ERICO-246x300.jpg 246w\" sizes=\"(max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><p id=\"caption-attachment-11904\" class=\"wp-caption-text\">Rys. 2. Uziom stalowy pomiedziowany o \u015brednicy 14,2 mm i d\u0142ugo\u015bci 2,4 metra po 10-letniej ekspozycji w gruncie (Pawnee site USA)<\/p><\/div>\n<p><strong>Uziom<\/strong><\/p>\n<p>Uziom zapewnia fizyczny kontakt systemu uziemiaj\u0105cego z ziemi\u0105 i jest instrumentem u\u017cywanym do rozproszenia w niej pr\u0105du. Historycznie rol\u0119 uziomu spe\u0142nia\u0142a miedziana rura instalacji doprowadzaj\u0105cej zimn\u0105 wod\u0119. Obecnie najcz\u0119\u015bciej uziomy wykonuje si\u0119 osobno, gdy\u017c rury instalacji wodnej zwykle zbudowane s\u0105 z materia\u0142\u00f3w nieprzewodz\u0105cych.<br \/>\nW dzisiejszych instalacjach elektrycznych wykorzystuje si\u0119 wiele r\u00f3\u017cnych typ\u00f3w uziom\u00f3w spe\u0142niaj\u0105cych wymogi bezpiecze\u0144stwa, w tym m.in. uziomy oparte na elementach stalowych, kt\u00f3re s\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 struktur budowlanych, uziomy zalane w betonie, p\u0142yty uziemiaj\u0105ce, otoki czy te\u017c pr\u0119ty pionowe lub rury uziemiaj\u0105ce. Powszechnie stosowanymi uziomami s\u0105 pr\u0119ty pomiedziowane i ocynkowane u\u017cywane jako uziomy pionowe, ze wzgl\u0119du na \u0142atwo\u015b\u0107 wykonawstwa oraz niewiele miejsca jakie trzeba wykorzysta\u0107 do ich pogr\u0105\u017cenia w ziemi. Poni\u017cszy artyku\u0142 dokumentuje wytrzyma\u0142o\u015b\u0107 na korozj\u0119 ka\u017cdego z nich.<\/p>\n<div id=\"attachment_11906\" style=\"width: 610px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-11906\" loading=\"lazy\" class=\"size-full wp-image-11906\" src=\"http:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/11\/10\/odpornosc-korozyjna-uziomow\/rys3_ERICO.jpg\" alt=\"Rys. 3. Zbli\u017cenie uziomu stalowego pomiedziowanego o \u015brednicy 14,2 mm i d\u0142ugo\u015bci 2,4 metra po 10-letniej ekspozycji w gruncie (Pawnee site USA)\" width=\"600\" height=\"445\" srcset=\"https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/11\/10\/odpornosc-korozyjna-uziomow\/rys3_ERICO.jpg 600w, https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/11\/10\/odpornosc-korozyjna-uziomow\/rys3_ERICO-300x223.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><p id=\"caption-attachment-11906\" class=\"wp-caption-text\">Rys. 3. Zbli\u017cenie uziomu stalowego pomiedziowanego o \u015brednicy 14,2 mm i d\u0142ugo\u015bci 2,4 metra po\u00a010-letniej ekspozycji w gruncie (Pawnee site USA)<\/p><\/div>\n<p><strong>Badania<\/strong><\/p>\n<p>W latach 1910-1955 Narodowe Biuro Standard\u00f3w przeprowadzi\u0142o rozleg\u0142e badania korozji ziemnej, w kt\u00f3rej 36 500 wzorc\u00f3w reprezentuj\u0105cych 333 r\u00f3\u017cnorodne \u2013 stalowe i z metali nie\u017celaznych oraz inne \u2013 ochronne materia\u0142y pokrywaj\u0105ce by\u0142y poddane badaniom w 128 r\u00f3\u017cnych lokalizacjach na terenie ca\u0142ego obszaru Stan\u00f3w Zjednoczonych [1]. Badania te s\u0105 uznawane za jedne z najpe\u0142niejszych kiedykolwiek przeprowadzonych bada\u0144 dotycz\u0105cych korozyjno\u015bci ro\u017cnych materia\u0142\u00f3w. Ich wyniki wskazuj\u0105, \u017ce uziomy z pow\u0142ok\u0105 miedzian\u0105 o grubo\u015bci 250 mikrometr\u00f3w miedzi w wi\u0119kszo\u015bci typ\u00f3w grunt\u00f3w zapewniaj\u0105 skuteczn\u0105 ochron\u0119 przed korozj\u0105 na ponad 40 lat. Z bada\u0144 wynika r\u00f3wnie\u017c, \u017ce uziomy ocynkowane z pow\u0142ok\u0105 cynku o grubo\u015bci 100 mikrometr\u00f3w posiadaj\u0105 czas eksploatacji na poziomie 10-15 lat w wi\u0119kszo\u015bci typ\u00f3w grunt\u00f3w. Intencj\u0105 artyku\u0142u jest podkre\u015blenie wa\u017cno\u015bci wyboru prawid\u0142owego uziomu dla konkretnego zastosowania w oparciu o przewidywany czas eksploatacji danego uziomu. Rozdzia\u0142 11 raportu z bada\u0144 opisuje testy polowe przeprowadzone na uziomach z miedzi i stop\u00f3w miedzi. Tabela 48 przedstawia \u015bredni\u0105 utrat\u0119 wagi w ci\u0105gu roku w uncjach na stop\u0119 kwadratow\u0105 dla uziom\u00f3w z rury miedzianej zakopanych w 43 r\u00f3\u017cnych typach gruntu na okres od 8 do 13 lat. Ka\u017cda utrata wagi w rozmiarze 1 uncji na stop\u0119 kwadratow\u0105 odpowiada \u015bredniej penetracji pow\u0142oki w rozmiarze 36 mikrometr\u00f3w. Analiza wynik\u00f3w z 14-tu lokalizacji gruntowych, w 13-letnim okresie bada\u0144 (tabela 1) pokazuje, \u017ce \u015brednia ca\u0142kowita penetracja po 13 latach wynosi\u0142a poni\u017cej 0,0005 mils (0,0127 mikrometr\u00f3w). Analiza wynik\u00f3w z pozosta\u0142ych 29 lokalizacji, w kt\u00f3rych badania prowadzone by\u0142y przez 8 lat, pokazuj\u0105 \u015bredni\u0105 ca\u0142kowit\u0105 penetracj\u0119 na poziomie 0,0009 mils (0,0225 mikrometra). W tabeli 1 materia\u0142 M oznacza wzorce z zawarto\u015bci\u0105 miedzi 99,94%. Natomiast materia\u0142y oznaczone P oznaczaj\u0105 wzorce z zawarto\u015bci\u0105 miedzi 99,93%.<br \/>\n<img loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-full wp-image-11905\" src=\"http:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/11\/10\/odpornosc-korozyjna-uziomow\/Tab_1_erico.jpg\" alt=\"Tab_1_erico\" width=\"600\" height=\"517\" srcset=\"https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/11\/10\/odpornosc-korozyjna-uziomow\/Tab_1_erico.jpg 600w, https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/11\/10\/odpornosc-korozyjna-uziomow\/Tab_1_erico-300x259.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><br \/>\nCzas niezb\u0119dny do usuni\u0119cia 250 mikrometr\u00f3w miedzi w wyniku korozji ziemnej mo\u017ce by\u0107 u\u017cyty do okre\u015blenia nominalnego czasu u\u017cytkowania uziomu. Pomimo, i\u017c testowane by\u0142y r\u00f3\u017cne grunty, dane z okresu od 8 do 13 lat wyra\u017anie wskazuj\u0105, \u017ce stopie\u0144 rozwijania si\u0119 korozji maleje wraz z up\u0142ywem czasu. Dzieje si\u0119 to najprawdopodobniej w zwi\u0105zku z istnieniem ochronnej pow\u0142oki tlenku miedzi, kt\u00f3ra tworzy si\u0119 na uziomie. Mimo, i\u017c badania polowe nie zawsze odpowiadaj\u0105 warunkom rzeczywistym, to mo\u017cna bezpiecznie przyj\u0105\u0107, \u017ce w przewa\u017caj\u0105cej wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w w testowanych gruntach okres u\u017cytkowania uziom\u00f3w pomiedziowanych przekracza 40 lat.<br \/>\nW 1924 roku rozpocz\u0119to badania korozji ziemnej wzorc\u00f3w pi\u0119ciu r\u00f3\u017cnych podstawowych metali, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych testowano m.in. seri\u0119 uziom\u00f3w ocynkowanych. Badania te trwa\u0142y 10 lat. Zakopano 208 wzorc\u00f3w ocynkowanej rury ze \u015bredni\u0105 pow\u0142ok\u0105 cynku wynosz\u0105c\u0105 2,82 uncji na stop\u0119 kwadratow\u0105, co oznacza grubo\u015b\u0107 pow\u0142oki cynku oko\u0142o 125 mikrometr\u00f3w. Dodatkowo pogr\u0105\u017cono w ziemi seri\u0119 p\u0142yt stalowych ocynkowanych z pow\u0142ok\u0105 cynku o grubo\u015bci od 2,8 do 8,8 mils (71,2 do 224 mikrometr\u00f3w). Rezultaty tych bada\u0144 s\u0105 przedstawione w Tabeli 65 raportu [1]. Raport ten stwierdza:<br \/>\n\u201eAnaliza uzyskanych danych wskazuje, \u017ce w wi\u0119kszo\u015bci typ\u00f3w grunt\u00f3w pow\u0142oki cynkowe o grubo\u015bci 3,5 mils, tj. 89 mikrometr\u00f3w lub ni\u017cszej uleg\u0142y zniszczeniu w okresie 10 lat eksploatacji oraz mia\u0142a miejsce korozja w\u017cerowa stali znajduj\u0105cej si\u0119 pod pow\u0142ok\u0105 ochronn\u0105 cynku\u201d. W przypadku rury stalowej zabezpieczonej pow\u0142ok\u0105 cynku raport stwierdza: \u201eNominalne pokrycie o grubo\u015bci 89 mikrometr\u00f3w cynku w nieorganicznych utleniaj\u0105cych gruntach zapewnia\u0142o odpowiedni\u0105 ochron\u0119 na co najmniej 10 lat\u201d. Zosta\u0142o r\u00f3wnie\u017c dowiedzione, \u017ce pow\u0142oka cynkowa o grubo\u015bci 132 mikrometr\u00f3w zapewnia odpowiedni\u0105 ochron\u0119 uziomu na okres od 10 do 13 lat we wszystkich nieorganicznych redukuj\u0105cych gruntach, z wyj\u0105tkiem grunt\u00f3w zawieraj\u0105cych wysok\u0105 koncentracj\u0119 soli. Nale\u017cy bra\u0107 pod uwag\u0119 fakt, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 uziom\u00f3w ocynkowanych dost\u0119pnych na rynku posiada nominaln\u0105 pow\u0142ok\u0119 o grubo\u015bci oko\u0142o 100 mikrometr\u00f3w.<br \/>\nDodatkowo kontrola rury ocynkowanej (Tabela 65 raportu) pokazuje \u015bredni\u0105 penetracj\u0119 pow\u0142oki na poziomie oko\u0142o 64 mikrometr\u00f3w w przeci\u0105gu 10 lat. Natomiast \u015brednia penetracja miedzi po 13 latach wynosi\u0142a 0,0047 mils (0,0119 mikrometra). Badania jednoznacznie wykaza\u0142y r\u00f3\u017cnic\u0119 w odporno\u015bci na korozj\u0119 pomi\u0119dzy miedzi\u0105 i cynkiem. Mied\u017a zapewnia ochron\u0119 wielokrotnie d\u0142u\u017csz\u0105 ni\u017c cynk.<br \/>\n<img loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-full wp-image-11907\" src=\"http:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/11\/10\/odpornosc-korozyjna-uziomow\/Tab_2_erico.jpg\" alt=\"Tab_2_erico\" width=\"600\" height=\"1003\" srcset=\"https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/11\/10\/odpornosc-korozyjna-uziomow\/Tab_2_erico.jpg 600w, https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/11\/10\/odpornosc-korozyjna-uziomow\/Tab_2_erico-179x300.jpg 179w\" sizes=\"(max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/p>\n<p><strong>Badania NEGRP<\/strong><\/p>\n<p>Badania NEGRP (\u201eNarodowy Projekt Bada\u0144 Uziemienia Elektrycznego\u201d (NEGRP) Lokalizacja Pawnee Site, USA [3]) rozpocz\u0119to w 1992 r. w celu por\u00f3wnania d\u0142ugo\u015bci czasu eksploatacji r\u00f3\u017cnych rodzaj\u00f3w uziom\u00f3w. Badanie, pocz\u0105tkowo zorganizowane przez Departament Po\u0142udniowej Nevady IAE, przynale\u017cy obecnie do Fundacji Bada\u0144 Ochrony Przeciwpo\u017carowej. W 2003 r. na jednym z oryginalnych poletek w Pawnee wykopano uziomy. Wydobyto z ziemi uziomy pomiedziowane o \u015brednicy 5\/8\u201d (14,2 mm) oraz uziomy ocynkowane o \u015brednicy 3\/4\u201d (17,2 mm). Odnotowano, \u017ce uziom stalowy pomiedziowany o \u015brednicy 14,2 mm by\u0142 wolny od \u015blad\u00f3w korozji, podczas gdy uziom ocynkowany o \u015brednicy 17,2 mm nosi\u0142 \u015blady znacz\u0105cych zmian korozyjnych (rysunki od 1 do 4).<\/p>\n<div id=\"attachment_11908\" style=\"width: 610px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-11908\" loading=\"lazy\" class=\"size-full wp-image-11908\" src=\"http:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/11\/10\/odpornosc-korozyjna-uziomow\/rys4_ERICO.jpg\" alt=\"Rys. 4. Zbli\u017cenie uziomu stalowego ocynkowanego o \u015brednicy 17,2 mm i d\u0142ugo\u015bci 3 metr\u00f3w wydobytego z gruntu po 10 latach ekspozycji (Pawnee site USA)\" width=\"600\" height=\"454\" srcset=\"https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/11\/10\/odpornosc-korozyjna-uziomow\/rys4_ERICO.jpg 600w, https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/11\/10\/odpornosc-korozyjna-uziomow\/rys4_ERICO-300x227.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><p id=\"caption-attachment-11908\" class=\"wp-caption-text\">Rys. 4. Zbli\u017cenie uziomu stalowego ocynkowanego o \u015brednicy 17,2 mm i d\u0142ugo\u015bci 3 metr\u00f3w wydobytego z gruntu po 10 latach ekspozycji (Pawnee site USA)<\/p><\/div>\n<p><strong>Zalecenia<\/strong><\/p>\n<p>Firma Erico, jako jedno z najwi\u0119kszych na \u015bwiecie przedsi\u0119biorstw produkuj\u0105cych pe\u0142en asortyment produkt\u00f3w uziemienia, posiada wiarygodn\u0105 pozycj\u0119 dla formu\u0142owania opinii na temat uziemie\u0144. Producent ten dostarcza na rynek zar\u00f3wno uziomy ocynkowane, jak i pomiedziowane. Wed\u0142ug pracownik\u00f3w naukowych firmy, uziomy ocynkowane sprawdzaj\u0105 si\u0119 lepiej w przypadku kr\u00f3tkookresowej eksploatacji w instalacjach nieposiadaj\u0105cych krytycznego znaczenia. W wi\u0119kszo\u015bci instalacji uziomy pomiedziowane i ze stali nierdzewnej gwarantuj\u0105 lepsz\u0105 ochron\u0119 dla ludzi oraz urz\u0105dze\u0144, ze wzgl\u0119du na znacznie d\u0142u\u017cszy czas ich eksploatacji.<br \/>\nWykrycie zniszczonych, skorodowanych uziom\u00f3w nie jest rzecz\u0105 \u0142atw\u0105. Ich umiejscowienie pod powierzchni\u0105 ziemi utrudnia dost\u0119p i mo\u017cliwo\u015b\u0107 regularnej kontroli. Dlatego te\u017c instalowanie uziom\u00f3w, kt\u00f3re nie wymagaj\u0105 sprawdzania ich stanu w okresie ca\u0142kowitego czasu eksploatacji obiektu, zapewnia du\u017co wy\u017cszy poziom bezpiecze\u0144stwa.<br \/>\nNiezale\u017cne badania przedstawione powy\u017cej wykaza\u0142y, \u017ce uziomy ocynkowane o grubo\u015bci pow\u0142oki cynku 100 mikrometr\u00f3w mog\u0105 by\u0107 uznawane za spe\u0142niaj\u0105ce swoje funkcje ochronne w przedziale czasowym od 10 do 15 lat. Jest to zdecydowanie kr\u00f3tszy okres eksploatacji ni\u017c uziomu stalowego pomiedziowanego.<br \/>\nBior\u0105c pod uwag\u0119 te r\u00f3\u017cnice firma Erico przedstawia nast\u0119puj\u0105ce rekomendacje dotycz\u0105ce wyboru r\u00f3\u017cnych typ\u00f3w uziom\u00f3w do budowania system\u00f3w uziemiaj\u0105cych:<br \/>\n\u2022 pow\u0142oka cynkowa o grubo\u015bci 100 mikrometr\u00f3w \u2013 akceptowalna dla obiekt\u00f3w o okresie u\u017cytkowania do 10 lat. Nie zaleca si\u0119 stosowa\u0107 w przypadku g\u0142\u0119bokiego pogr\u0105\u017cania,<br \/>\n\u2022 pow\u0142oka miedziana o grubo\u015bci 250 mikrometr\u00f3w \u2013 akceptowalna dla obiekt\u00f3w o okresie eksploatacji wynosz\u0105cym do 40 lat. Zaleca si\u0119 stosowa\u0107 w przypadku g\u0142\u0119bokiego pogr\u0105\u017cania,<br \/>\n\u2022 pow\u0142oka miedziana o grubo\u015bci 330 mikrometr\u00f3w \u2013 akceptowalna dla obiekt\u00f3w o okresie eksploatacji wynosz\u0105cym do 50 lat. Zaleca si\u0119 stosowa\u0107 w przypadku g\u0142\u0119bokiego pogr\u0105\u017cania.<br \/>\nWa\u017cne jest przy tym, aby pami\u0119ta\u0107, \u017ce uziom jest tylko jedn\u0105 ze sk\u0142adowych systemu uziemienia. Prawid\u0142owy projekt systemu uziemiaj\u0105cego uwzgl\u0119dnia wszystkie jego cz\u0119\u015bci i powinien bazowa\u0107 na produktach o jako\u015bci maksymalizuj\u0105cej poziom bezpiecze\u0144stwa oraz niezawodno\u015b\u0107 instalacji.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>Wojciech Zdunek<\/strong><br \/>\n<strong>Autor jest <\/strong><br \/>\n<strong>specjalist\u0105 d\/s technicznych<\/strong><br \/>\n<strong>w firmie Erico Eritech<\/strong><\/p>\n<p>Literatura:<br \/>\n[1] \u201eUnderground Corrosion\u201d Melvin Romanoff, United States Department of Commerce, National Bureau of Standards, Circular 579 (April 1957),<br \/>\n[2] \u201eField Testing of Electrical Grounding Rods\u201d Naval Civil Engineering Laboratory, Naval Facilities Engineering Command, Technical Report R660 (February 1970),<br \/>\n[3] Raport NEGRP www.nfpa.org\/assets\/files\/ PDF \/Research\/NEGRPFinalReport.pdf<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aby system uziemiaj\u0105cy spe\u0142nia\u0142 funkcj\u0119 elektryczn\u0105 przez d\u0142ugi okres, musi by\u0107 projektowany z uwzgl\u0119dnieniem odporno\u015bci na korozj\u0119 jego cz\u0119\u015bci sk\u0142adowych. Elementy elektryczne umieszczone w ziemi s\u0105 poddane znacznie trudniejszym warunkom eksploatacji ni\u017c ich odpowiedniki umieszczone powy\u017cej poziomu gruntu lub wewn\u0105trz obiektu. Odporno\u015b\u0107 na korozj\u0119 sk\u0142adnika uziemienia elektrycznego decyduje o jego ca\u0142kowitym czasie eksploatacji. Celem artyku\u0142u&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":11902,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[616],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11901"}],"collection":[{"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11901"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11901\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11909,"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11901\/revisions\/11909"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11902"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11901"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11901"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11901"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}