{"id":12034,"date":"2009-09-12T10:06:02","date_gmt":"2009-09-12T09:06:02","guid":{"rendered":"http:\/\/elektrosystemy.pl\/?p=12034"},"modified":"2015-11-12T10:20:19","modified_gmt":"2015-11-12T09:20:19","slug":"zmiany-w-normach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/?p=12034","title":{"rendered":"Zmiany w normach"},"content":{"rendered":"

\"ES_09_2009\"<\/a>Polski Komitet Normalizacyjny, \u015bladem CENELEC, wprowadzi\u0142 nowelizacj\u0119 arkuszy normy PN IEC 60364, uznaj\u0105c je w formie dokumentu harmonizacyjnego HD. Niekt\u00f3rym arkuszom zmieniono tytu\u0142 \u2013 z \u201eInstalacje elektryczne w obiektach budowlanych\u201d na \u201eInstalacje elektryczne niskiego napi\u0119cia\u201d z pozostawieniem niezmienionej cz\u0119\u015bci cyfrowej oznakowania \u2013 PN-HD 60364. Arkusze normy publikowane s\u0105 w j\u0119zyku angielskim (oryg.) ze stron\u0105 tytu\u0142ow\u0105 w j\u0119zyku polskim.<\/strong><\/p>\n

W nowych arkuszach normy (tab. 1) wprowadzanych jest szereg nowych postanowie\u0144, uzupe\u0142nie\u0144 i rozszerze\u0144 wynikaj\u0105cych z dotychczasowych do\u015bwiadcze\u0144.
\nWarto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na arkusz normy PN-HD 60364-4-41: 2007 Instalacje elektryczne niskiego napi\u0119cia. Cz\u0119\u015b\u0107 4-41: Ochrona dla zapewnienia bezpiecze\u0144stwa. Ochrona przeciwpora\u017ceniowa (oryg.)<\/em>. Wersja polska jest obecnie w ankietyzacji. W normie tej zawarto zmiany wynikaj\u0105ce z postanowie\u0144 normy PN-EN 61140: 2005 Ochrona przed pora\u017ceniem pr\u0105dem elektrycznym \u2013 Wsp\u00f3lne aspekty instalacji i urz\u0105dze\u0144 oraz zmiany wielu postanowie\u0144 dotycz\u0105cych kryteri\u00f3w ochrony<\/em>. W celu uzmys\u0142owienia zakresu zmian, poni\u017cej om\u00f3wione s\u0105 postanowienia og\u00f3lne normy oraz postanowienia dotycz\u0105ce \u015brodka ochrony \u2013 samoczynne wy\u0142\u0105czenie zasilania.<\/p>\n

Norma PN-HD 60364-4-41<\/strong><\/p>\n

W normie PN-HD 60364-4-41 u\u017cywane s\u0105 terminy: \u201e\u015brodek ochrony\u201d, \u201e\u015brodek ochrony podstawowej\u201d oraz \u201e\u015brodek ochrony przy uszkodzeniu\u201d. Ka\u017cdy z nich oznacza co innego. Termin \u015brodek ochrony oznacza \u015brodek sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 ze \u015brodka ochrony podstawowej i \u015brodka ochrony przy uszkodzeniu, albo jest \u015brodkiem spe\u0142niaj\u0105cym jednocze\u015bnie obie funkcje.
\nNorma PN-HD 60364-4-41: 2007 sk\u0142ada si\u0119 z nast\u0119puj\u0105cych dzia\u0142\u00f3w i aneks\u00f3w:
\nWprowadzenie
\n\u015arodek ochrony: samoczynne wy\u0142\u0105czenie zasilania,
\n\u015arodek ochrony: izolacja podw\u00f3jna lub wzmocniona,
\n\u015arodek ochrony: separacja elektryczna,
\n\u015arodek ochrony: bardzo niskie napi\u0119cie w uk\u0142adzie SELV lub PELV,
\n\u015arodek ochrony: ochrona uzupe\u0142niaj\u0105ca,
\nAneks A (normatywny) \u015arodki ochrony podstawowej (ochrony przed dotykiem bezpo\u015brednim),
\nAneks B (normatywny) Przeszkody i umieszczenie poza zasi\u0119giem r\u0119ki,
\nAneks C (normatywny) \u015arodki ochrony stosowane tylko w instalacjach kontrolowanych przez osoby kwalifikowane lub poinstruowane,
\nAneks D (informacyjny) Por\u00f3wnanie tre\u015bci norm IEC 60364-4-41: 2001 i IEC 60364-4-41: 2005,<\/p>\n

Wymagania podstawowe<\/strong><\/p>\n

\u015arodek ochrony powinien sk\u0142ada\u0107 si\u0119 z:
\n\u2022 kombinacji niezale\u017cnych element\u00f3w zapewniaj\u0105cych ochron\u0119 podstawow\u0105 i ochron\u0119 przy uszkodzeniu, lub
\n\u2022 elementu ochrony wzmocnionej zapewniaj\u0105cej zar\u00f3wno ochron\u0119 podstawow\u0105, jak i ochron\u0119 przy uszkodzeniu.
\nPrzy wyborze \u015brodka ochrony nale\u017cy bra\u0107 pod uwag\u0119 mo\u017cliwo\u015b\u0107 jego zastosowania w okre\u015blonych warunkach \u015brodowiskowych. Norma dopuszcza do powszechnego stosowania nast\u0119puj\u0105ce \u015brodki ochrony:
\n\u2022 samoczynne wy\u0142\u0105czenie zasilania,
\n\u2022 izolacj\u0119 podw\u00f3jn\u0105 lub wzmocnion\u0105,
\n\u2022 separacj\u0119 elektryczn\u0105 (ochronn\u0105) do zasilania jednego odbiornika,
\n\u2022 bardzo niskie napi\u0119cie SELV lub PELV,
\nDodatkowo dopuszczono do ochrony podstawowej przeszkody i umieszczanie urz\u0105dze\u0144 poza zasi\u0119giem r\u0119ki. Te \u015brodki ochrony mog\u0105 by\u0107 stosowane jedynie w instalacjach dost\u0119pnych dla os\u00f3b wykwalifikowanych lub poinstruowanych, lub os\u00f3b znajduj\u0105cych si\u0119 pod nadzorem takich os\u00f3b. \u015arodki ochrony, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 stosowane tylko w instalacjach nadzorowanych przez osoby wykwalifikowane lub poinstruowane, w kt\u00f3rych nie mog\u0105 by\u0107 wykonywane samowolne (nieutoryzowane) zmiany to:
\n\u2022 \u015brodowisko nieprzewodz\u0105ce,
\n\u2022 nieuziemione po\u0142\u0105czenia wyr\u00f3wnawcze,
\n\u2022 separacja elektryczna (ochronna) do zasilania wi\u0119cej ni\u017c jednego odbiornika.
\nJe\u017celi zastosowane \u015brodki ochrony przeciwpora\u017ceniowej nie mog\u0105 by\u0107 skuteczne, to powinny by\u0107 uzupe\u0142nione odpowiednio dobranymi \u015brodkami uzupe\u0142niaj\u0105cymi, kt\u00f3re razem ze \u015brodkami podstawowymi zapewni\u0105 wymagany poziom bezpiecze\u0144stwa.
\n\u015arodki ochrony \u201eprzy uszkodzeniu\u201d (nazywane dotychczas \u015brodkami ochrony przed dotykiem po\u015brednim) mog\u0105 by\u0107 pomini\u0119te w nast\u0119puj\u0105cych przypadkach:
\n\u2022 metalowych wspornik\u00f3w izolator\u00f3w linii napowietrznych przymocowanych do budynk\u00f3w umieszczonych poza zasi\u0119giem r\u0119ki,
\n\u2022 zbrojonych s\u0142up\u00f3w betonowych linii napowietrznych, kt\u00f3rych zbrojenie nie jest dost\u0119pne,
\n\u2022 cz\u0119\u015bci przewodz\u0105cych dost\u0119pnych o niewielkich wymiarach, kt\u00f3rych chwycenie r\u0119k\u0105 lub dotkni\u0119cie jest ma\u0142o prawdopodobne, a przy\u0142\u0105czenie przewodu ochronnego jest trudne albo niemo\u017cliwe,
\n\u2022 metalowych rur lub innych metalowych os\u0142on urz\u0105dze\u0144 chronionych izolacj\u0105 podw\u00f3jn\u0105 albo wzmocnion\u0105.
\n\"Tab1_swierz_zmiany\"<\/a><\/p>\n

\u015arodek ochrony\u00a0\u201esamoczynne wy\u0142\u0105czenie zasilania\u201d w uk\u0142adach TN i TT<\/strong><\/p>\n

Wed\u0142ug warunk\u00f3w okre\u015blonych w normie PN-HD 60364-4-41 \u015brodek ochrony \u201esamoczynne wy\u0142\u0105czenie zasilania\u201d powinien spe\u0142nia\u0107 nast\u0119puj\u0105ce wymagania stawiane:
\n\u2022 ochronie podstawowej zapewnianej przez izolacj\u0119 podstawow\u0105 cz\u0119\u015bci czynnych albo przez zastosowanie obudowy lub ogrodzenia (przegrody),
\n\u2022 ochronie przy uszkodzeniu zapewnionej przez po\u0142\u0105czenia wyr\u00f3wnawcze i samoczynne wy\u0142\u0105czenie zasilania.
\nJako \u015brodek uzupe\u0142niaj\u0105cy mo\u017ce (albo musi) by\u0107 stosowany wy\u0142\u0105cznik ochronny r\u00f3\u017cnicowopr\u0105dowy wysokoczu\u0142y o I\u0394n<\/sub> \u2264 30 mA. Wy\u0142\u0105cznik ochronny r\u00f3\u017cnicowopr\u0105dowy jest uzupe\u0142nieniem ochrony podstawowej i ochrony przy uszkodzeniu. Ochrona podstawowa, b\u0119d\u0105ca sk\u0142adnikiem ochrony przeciwpora\u017ceniowej przez samoczynne wy\u0142\u0105czenie zasilania, powinna by\u0107 zapewniona przez zastosowanie izolacji podstawowej sta\u0142ej lub gazowej, przy czym z izolacj\u0105 gazow\u0105 nale\u017cy zainstalowa\u0107 wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105c\u0105 obudow\u0119 lub ogrodzenie. W ochronie przez samoczynne wy\u0142\u0105czenie zasilania dopuszczone jest zastosowanie \u015brodk\u00f3w ochrony podstawowej w postaci przeszk\u00f3d lub umieszczenia poza zasi\u0119giem r\u0119ki, jednak pod warunkiem, \u017ce osoby postronne b\u0119d\u0105 kontrolowane lub nadzorowane przez osoby wykwalifikowane lub poinstruowane.
\nOchrona przy uszkodzeniu polega na zastosowaniu:
\n\u2022 uziemienia ochronnego,
\n\u2022 po\u0142\u0105cze\u0144 wyr\u00f3wnawczych ochronnych,
\n\u2022 samoczynnego wy\u0142\u0105czenia zasilania,
\n\u2022 wysokoczu\u0142ego wy\u0142\u0105cznika r\u00f3\u017cnicowopr\u0105dowego.
\nUziemienia ochronne powinny odpowiada\u0107 wymaganiom obejmuj\u0105cym uziemienia ochronne i po\u0142\u0105czenia wyr\u00f3wnawcze, zawartym w arkuszu normy: PN IEC 60364-5-54.
\n\u015arodek ochrony przy uszkodzeniu samoczynne wy\u0142\u0105czenie zasilania powinien by\u0107 realizowany przez urz\u0105dzenie ochronne wy\u0142\u0105czaj\u0105ce zasilanie w czasie zapewniaj\u0105cym, \u017ce powsta\u0142y pr\u0105d ra\u017ceniowy nie doprowadzi do niedopuszczalnych skutk\u00f3w patofizjologicznych. Maksymalne czasy wy\u0142\u0105czenia zasilania w razie wyst\u0105pienia pojedynczego uszkodzenia w uk\u0142adach sieci TN i TT maj\u0105 r\u00f3\u017cne warto\u015bci (tab. 2):
\n1. w obwodach odbiorczych, w kt\u00f3rych pr\u0105dy nie mog\u0105 przekracza\u0107 32 A,
\n2. w obwodach rozdzielczych i odbiorczych typu TN nie wymienionych w pkt 1,
\n3. w obwodach rozdzielczych i odbiorczych typu TT nie wymienionych w pkt 1.
\nW obwodach o pr\u0105dzie roboczym przekraczaj\u0105cym 32 A dopuszcza si\u0119 samoczynne wy\u0142\u0105czenie zasilania w czasie nieprzekraczaj\u0105cym: w uk\u0142adach TN \u2013 5 s, w uk\u0142adach TT \u2013 1 s.
\nW uk\u0142adach pr\u0105du przemiennego ochrona uzupe\u0142niaj\u0105ca w postaci wysokoczu\u0142ego wy\u0142\u0105cznika r\u00f3\u017cnicowopr\u0105dowego powinna by\u0107 zastosowana w obwodach zasilaj\u0105cych:
\na \u2013 gniazda wtyczkowe o pr\u0105dzie znamionowym nieprzekraczaj\u0105cym 20 A, przeznaczone do u\u017cytkowania przez osoby niekwalifikowane (do powszechnego u\u017cytku),
\nb \u2013 urz\u0105dzenia ruchome o pr\u0105dzie znamionowym nieprzekraczaj\u0105cym 32 A u\u017cytkowane na zewn\u0105trz pomieszcze\u0144.
\nPozosta\u0142e postanowienia normy PN-HD 60364-4-41 s\u0105 zbli\u017cone do postanowie\u0144 obecnej normy PN-IEC 60364-4-41.
\n\"Tab2_swierz_zmiany\"<\/p>\n

Wsp\u00f3lne aspekty instalacji i urz\u0105dze\u0144<\/strong><\/p>\n

Ma\u0142o znana norma PN-EN 61140: 2005 Ochrona przed pora\u017ceniem pr\u0105dem elektrycznym \u2013 Wsp\u00f3lne aspekty instalacji i urz\u0105dze\u0144<\/em> zosta\u0142a ustanowiona przez PKN w roku 2005. Jej celem jest podanie podstawowych zasad i wymaga\u0144 wsp\u00f3lnych dla instalacji, sieci i urz\u0105dze\u0144 elektrycznych lub niezb\u0119dnych do ich koordynacji. Postanowienia i wymagania tej normy odnosz\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie do ochrony przeciwpora\u017ceniowej w obiektach elektroenergetycznych niskiego napi\u0119cia. Niekt\u00f3re postanowienia odnosz\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do urz\u0105dze\u0144 wysokiego napi\u0119cia lub tylko do urz\u0105dze\u0144 wysokiego napi\u0119cia. W normie tej okre\u015blono zasady ochrony przeciwpora\u017ceniowej cz\u0119sto odbiegaj\u0105ce od stosowanych dotychczas. Przyj\u0119to szereg nowych poj\u0119\u0107 i termin\u00f3w lub nadano nowe znaczenia poj\u0119ciom znanym i szeroko stosowanym. Jedn\u0105 z nowo\u015bci jest to, \u017ce w spos\u00f3b odmienny ni\u017c dotychczas uznano jako izolacj\u0119 podstawow\u0105 zar\u00f3wno izolacj\u0119 sta\u0142\u0105, jak i gazow\u0105. Przy stosowaniu izolacji podstawowej sta\u0142ej, podobnie jak dotychczas nie jest wymagane jednoczesne stosowanie innych \u015brodk\u00f3w ochrony podstawowej. Przy stosowaniu izolacji podstawowej gazowej konieczne jest zapobieganie dost\u0119powi do niebezpiecznych cz\u0119\u015bci czynnych lub przekroczeniu granicy strefy niebezpiecznej przez zastosowanie jednocze\u015bnie przegrody, obudowy, przeszkody lub umieszczenie poza zasi\u0119giem r\u0119ki (w urz\u0105dzeniach niskiego napi\u0119cia). Postanowienia normy s\u0105 przewidziane do stosowania tylko wtedy, gdy b\u0119d\u0105 w\u0142\u0105czone lub powo\u0142ane w stosownych normach. Jest to wi\u0119c co\u015b w rodzaju \u201enormy matki\u201d. St\u0105d w\u0142\u0105czenie jej postanowie\u0144 do arkusza normy PN-HD 60364-4-41: 2007.<\/p>\n

Sprawdzenia<\/strong><\/p>\n

Ukaza\u0142 si\u0119 te\u017c dawno oczekiwany arkusz normy PN-HD 60364-6: 2007 Instalacje elektryczne niskiego napi\u0119cia. Cz\u0119\u015b\u0107 6: Sprawdzanie.<\/em> Regulacja sk\u0142ada si\u0119 z dw\u00f3ch cz\u0119\u015bci: 6-61 dotycz\u0105cej bada\u0144 odbiorczych instalacji elektrycznych nowych, modernizowanych i przebudowywanych, oraz cz\u0119\u015bci 6-62 dotycz\u0105cej bada\u0144 okresowych instalacji elektrycznych b\u0119d\u0105cych w eksploatacji. W zapisach normy podano metodyk\u0119 kompleksowych bada\u0144 odbiorczych i eksploatacyjnych:
\n1 \u2013 ci\u0105g\u0142o\u015bci przewod\u00f3w,
\n2 \u2013 rezystancji izolacji przewod\u00f3w i urz\u0105dze\u0144,
\n3 \u2013 ochrony SELV, PELV i separacji elektrycznej
\n4 \u2013 rezystancji pod\u0142\u00f3g i \u015bcian,
\n5 \u2013 ochrony przez samoczynne wy\u0142\u0105czenie napi\u0119cia,
\n6 \u2013 dodatkowych ochron, np. wy\u0142\u0105cznik\u00f3w r\u00f3\u017cnicowopr\u0105dowych,
\n7 \u2013 bada\u0144 polaryzacji zw\u0142aszcza w instalacjach jednofazowych,
\n8 \u2013 sprawdzenia kolejno\u015bci faz,
\n9 \u2013 sprawdzenia dzia\u0142ania i spadk\u00f3w napi\u0119cia.
\nW cz\u0119\u015bci 6-62 podana jest metodyka ustalania termin\u00f3w bada\u0144 okresowych, odwo\u0142ania do technik pomiarowych om\u00f3wionych w cz\u0119\u015bci 6-61 i w za\u0142\u0105cznikach. Istotnym elementem normy s\u0105 wzory formularzy do opisu badanych instalacji oraz protoko\u0142\u00f3w z pomiar\u00f3w do przedstawienia wynik\u00f3w przeprowadzonych bada\u0144, ich interpretacji i wniosk\u00f3w co do mo\u017cliwo\u015bci dalszej eksploatacji badanej instalacji oraz zalece\u0144 zmierzaj\u0105cych do poprawy jej stanu technicznego. W normie jest r\u00f3wnie\u017c kilkustronicowy wykaz punkt\u00f3w, kt\u00f3re nale\u017cy sprawdzi\u0107 w czasie ogl\u0119dzin instalacji.<\/p>\n

Podsumowanie<\/p>\n

Wszystkie z omawianych norm s\u0105 publikowane w j\u0119zyku angielskim, co niew\u0105tpliwie utrudnia korzystanie z nich. Jest jednak nadzieja, \u017ce w zwi\u0105zku z przygotowywan\u0105 nowelizacj\u0105 rozporz\u0105dzenia w sprawie warunk\u00f3w technicznych, jakim powinny odpowiada\u0107 obiekty budowlane i ich usytuowanie, nast\u0105pi przyspieszenie ich t\u0142umaczenia i ustanowienia w j\u0119zyku polskim, aby mog\u0142y by\u0107 powo\u0142ywane w znowelizowanym rozporz\u0105dzeniu zgodnie z ustaw\u0105 o normalizacji, kt\u00f3ra w art. 5 m\u00f3wi: \u201epolskie normy mog\u0105 by\u0107 powo\u0142ywane w przepisach prawnych po ich opublikowaniu w j\u0119zyku polskim<\/em>\u201d. Oznacza to, \u017ce normy przyj\u0119te w drodze uznania, czyli opublikowane w j\u0119zyku orygina\u0142u angielskiego, nie mog\u0105 by\u0107 powo\u0142ywane w przepisach prawnych.<\/p>\n

Micha\u0142 \u015awier\u017cewski<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Polski Komitet Normalizacyjny, \u015bladem CENELEC, wprowadzi\u0142 nowelizacj\u0119 arkuszy normy PN IEC 60364, uznaj\u0105c je w formie dokumentu harmonizacyjnego HD. Niekt\u00f3rym arkuszom zmieniono tytu\u0142 \u2013 z \u201eInstalacje elektryczne w obiektach budowlanych\u201d na \u201eInstalacje elektryczne niskiego napi\u0119cia\u201d z pozostawieniem niezmienionej cz\u0119\u015bci cyfrowej oznakowania \u2013 PN-HD 60364. Arkusze normy publikowane s\u0105 w j\u0119zyku angielskim (oryg.) ze stron\u0105 tytu\u0142ow\u0105…<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[829],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12034"}],"collection":[{"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12034"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12034\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12039,"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12034\/revisions\/12039"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12034"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12034"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12034"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}