{"id":2580,"date":"2012-10-01T11:01:50","date_gmt":"2012-10-01T10:01:50","guid":{"rendered":"http:\/\/www.wp.elektrosystemy.pl\/?p=2580"},"modified":"2015-04-11T22:17:28","modified_gmt":"2015-04-11T21:17:28","slug":"wplyw-przewodow-elektrycznych-na-bezpieczenstwo-pozarowe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/?p=2580","title":{"rendered":"Wp\u0142yw przewod\u00f3w elektrycznych na bezpiecze\u0144stwo po\u017carowe"},"content":{"rendered":"

\"OkladkaES_10_2012\"<\/a>Bezpiecze\u0144stwo po\u017carowe jest tematem dotycz\u0105cym wszystkich i dlatego zagadnieniu temu po\u015bwi\u0119ca si\u0119 bardzo wiele miejsca. Przepisy i obostrzenia prawne obejmuj\u0105ce szeroko rozumiane bezpiecze\u0144stwo ppo\u017c. s\u0105 rozleg\u0142e i precyzyjne. Obecnie producenci kabli i przewod\u00f3w przygotowuj\u0105 si\u0119 do wej\u015bcia w \u017cycie nowego rozporz\u0105dzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305\/2011, kt\u00f3re zmienia klasyfikacj\u0119 po\u017carow\u0105 produkt\u00f3w kablowych. Regulacja zacznie obowi\u0105zywa\u0107 z dniem 1 lipca 2013 roku.<\/strong><\/p>\n

Szczeg\u00f3lnie istotne w zakresie funkcjonowania okablowania podczas po\u017caru s\u0105 przepisy zwi\u0105zane z organizacj\u0105 akcji ratunkowej, kiedy wyst\u0105pienie po\u017caru jest ju\u017c faktem. St\u0105d du\u017cy nacisk na nierozprzestrzenianie ognia, utrzymanie funkcji przewod\u00f3w, dro\u017cno\u015b\u0107 dr\u00f3g ewakuacyjnych, sprawno\u015b\u0107 system\u00f3w sygnalizacji po\u017caru, prawid\u0142owe dzia\u0142anie klap dymnych czy przestrzeganie zamykania drzwi\/przegr\u00f3d po\u017carowych. Prawo zobowi\u0105zuje do tworzenia obiekt\u00f3w budowlanych zabezpieczonych pod k\u0105tem zagro\u017cenia po\u017carowego. Przedstawiony poni\u017cej fragment wspomnianego we wst\u0119pie rozporz\u0105dzenia Parlamentu Europejskiego i Rady przedstawia to nast\u0119puj\u0105co:
\nRozporz\u0105dzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305\/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiaj\u0105ce zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrob\u00f3w budowlanych i uchylaj\u0105ce dyrektyw\u0119 Rady 89\/106\/EWG.
\nZa\u0142\u0105cznik I
\nPodstawowe wymagania dotycz\u0105ce obiekt\u00f3w budowlanych.
\n2. Bezpiecze\u0144stwo po\u017carowe
\nObiekty budowlane musz\u0105 by\u0107 zaprojektowane i wykonane w taki spos\u00f3b, aby w przypadku wybuchu po\u017caru:
\na) no\u015bno\u015b\u0107 konstrukcji zosta\u0142a zachowana przez okre\u015blony czas;
\nb) powstawanie i rozprzestrzenianie si\u0119 ognia i dymu w obiektach budowlanych by\u0142o ograniczone;
\nc) rozprzestrzenianie si\u0119 ognia na s\u0105siednie obiekty budowlane by\u0142o ograniczone;
\nd) osoby znajduj\u0105ce si\u0119 wewn\u0105trz mog\u0142y opu\u015bci\u0107 obiekt budowlany lub by\u0107 uratowane w inny spos\u00f3b;
\ne) uwzgl\u0119dnione by\u0142o bezpiecze\u0144stwo ekip ratowniczych.
\nRozporz\u0105dzenie to, reguluj\u0105ce kompleksowo kwestie wprowadzania do obrotu wyrob\u00f3w budowlanych, b\u0119dzie obowi\u0105zywa\u0142o w ca\u0142o\u015bci od 1 lipca 2013 r. i wymaga jeszcze wydania stosownych rozporz\u0105dze\u0144. Regulacja dotyczy tak\u017ce przewod\u00f3w elektrycznych \u2013 sterowniczych i zasilaj\u0105cych.<\/p>\n

\"Rys.

Rys. 1. Przyczyny po\u017car\u00f3w w Polsce
(\u0179r\u00f3d\u0142o: Biuletyn Informacyjny Komendy G\u0142\u00f3wnej Pa\u0144stwowej Stra\u017cy Po\u017carnej. Roczniki.)<\/em><\/p><\/div>\n

Znaczenie przewod\u00f3w elektrycznych dla bezpiecze\u0144stwa po\u017carowego<\/strong><\/p>\n

Wykres przedstawiony na rysunku 1 pokazuje przyczyny po\u017car\u00f3w w Polsce. Za zaledwie nieco ponad 4% po\u017car\u00f3w odpowiada wadliwa lub nieprawid\u0142owo eksploatowana instalacja elektryczna. Je\u017celi \u017ar\u00f3d\u0142em po\u017caru jest rozdzielnia elektryczna, zwarcie w przewodzie elektrycznym, to r\u00f3wnie\u017c droga rozprzestrzeniania si\u0119 po\u017caru jest zwi\u0105zana z przewodami elektrycznymi. Mo\u017cna sobie jednak wyobrazi\u0107 sytuacj\u0119, \u017ce instalacje elektryczne, trasy kablowe rozprowadzone po ca\u0142ym budynku (w ci\u0105gach pionowych i poziomych) mog\u0105 by\u0107 drog\u0105 rozprzestrzeniania si\u0119 po\u017caru tak\u017ce niezale\u017cnie od jego przyczyny. Jednym ze sposob\u00f3w zapobiegania takiemu zdarzeniu jest stosowanie przewod\u00f3w elektrycznych niepodtrzymuj\u0105cych ognia.
\nRozwi\u0105zanie to napotyka jednak niekiedy na pewne trudno\u015bci. W\u015br\u00f3d elektryk\u00f3w funkcjonuje wiele poj\u0119\u0107 zwi\u0105zanych z palno\u015bci\u0105 kabli, np. samogasn\u0105cy, nierozprzestrzeniaj\u0105cy p\u0142omienia, niepalny, trudnopalny. W praktyce jest ich wi\u0119cej, a ich najwi\u0119ksz\u0105 wad\u0105 jest to, \u017ce nie s\u0105 precyzyjne. Nie zawsze dwie rozmawiaj\u0105ce ze sob\u0105 osoby tak samo je interpretuj\u0105. W takiej dziedzinie jak bezpiecze\u0144stwo po\u017carowe, taka sytuacja nie mo\u017ce mie\u0107 miejsca, dlatego istnieje szereg norm okre\u015blaj\u0105cych zachowanie si\u0119 przewod\u00f3w w obecno\u015bci ognia.
\n\"lapp_ram\"<\/a><\/p>\n

Obowi\u0105zuj\u0105ce normy<\/strong><\/p>\n

Najcz\u0119\u015bciej stosowane do por\u00f3wna\u0144 w Polsce (Europie) s\u0105 normy grupy \u201eBadania palno\u015bci kabli i przewod\u00f3w elektrycznych oraz \u015bwiat\u0142owodowych\u201d, PN-EN 60332-x-x, gdzie pod \u201ex\u201d kryj\u0105 si\u0119 kolejne cz\u0119\u015bci normy, opisuj\u0105ce metodologi\u0119 bada\u0144 lub pr\u00f3by na poszczeg\u00f3lne kategorie palno\u015bci:
\n\u2022 normy o numerach PN-EN 60332-1-x dotycz\u0105 test\u00f3w palno\u015bci na pojedynczym przewodzie o przekroju \u017cy\u0142 od 0,5 mm2, np.: PN-EN 60332-1-2:2010 Badania palno\u015bci kabli i przewod\u00f3w elektrycznych oraz \u015bwiat\u0142owodowych \u2013 Cz\u0119\u015b\u0107 1-2: Sprawdzanie odporno\u015bci pojedynczego izolowanego przewodu lub kabla na pionowe rozprzestrzenianie si\u0119 p\u0142omienia \u2013 Metoda badania p\u0142omieniem mieszankowym 1 kW;
\n\u2022 normy o numerach PN-EN 60332-2-x opisuj\u0105 pr\u00f3by dla pojedynczego przewodu o cienkich \u017cy\u0142ach, poni\u017cej 0,5 mm2, np.: PN-EN 60332-2-2:2010 Badania palno\u015bci kabli i przewod\u00f3w elektrycznych oraz \u015bwiat\u0142owodowych \u2013 Cz\u0119\u015b\u0107 2-2: Sprawdzanie odporno\u015bci pojedynczego cienkiego izolowanego przewodu lub kabla na pionowe rozprzestrzenianie si\u0119 p\u0142omienia \u2013 Metoda z u\u017cyciem p\u0142omienia dyfuzyjnego;
\n\u2022 normy o numerach PN-EN 60332-3-x opisuj\u0105 pr\u00f3by dla wi\u0105zki przewod\u00f3w i wprowadzaj\u0105 podzia\u0142 na kategorie, gdzie najlepsza (najwy\u017csza) jest Kategoria A, a kolejne to B, C i D, np.: PN-EN 60332-3-24:2009 Badania palno\u015bci kabli i przewod\u00f3w elektrycznych oraz \u015bwiat\u0142owodowych \u2013 Cz\u0119\u015b\u0107 3-24: Sprawdzenie odporno\u015bci na pionowe rozprzestrzenianie si\u0119 p\u0142omienia wzd\u0142u\u017c pionowo zamontowanych wi\u0105zek kabli lub przewod\u00f3w \u2013 Kategoria C.<\/p>\n

\"Rys.

Rys. 2. Przyk\u0142adowe przewody zasilaj\u0105ce, sterownicze i teletechniczne spe\u0142niaj\u0105ce wymagania normy PN-EN 60332-3-x<\/p><\/div>\n

Spe\u0142nienie przez przewody elektryczne warunk\u00f3w zawartych w normach grupy PN-EN 60332-3-x jest znacznie trudniejsze ni\u017c w normach PN-EN 60332-1-x. Charakter pr\u00f3b w tej regulacji lepiej te\u017c oddaje realne warunki instalacji elektrycznej. Dlatego te\u017c wym\u00f3g spe\u0142nienia norm PN-EN 60332-3-x pojawia si\u0119 najcz\u0119\u015bciej w miejscach o szczeg\u00f3lnych wymaganiach odno\u015bnie bezpiecze\u0144stwa po\u017carowego. S\u0105 to obiekty o du\u017cym skupieniu kosztownego mienia i przede wszystkim obiekty u\u017cyteczno\u015bci publicznej, np. dworce, lotniska, galerie handlowe. Innymi s\u0142owy, wsz\u0119dzie tam, gdzie skutki rozprzestrzenienia si\u0119 po\u017caru by\u0142yby najtragiczniejsze. Rysunek 2 przedstawia wybrane przewody bezhalogenowe produkcji Lapp Kabel spe\u0142niaj\u0105ce wymagania restrykcyjnej normy EN 60332-3-x.<\/p>\n

Prawid\u0142owe uk\u0142adania instalacji<\/strong><\/p>\n

Samo stosowanie w instalacjach elektrycznych przewod\u00f3w spe\u0142niaj\u0105cych wymagania norm PN-EN 60332-x-x niestety nie daje pe\u0142nej gwarancji maksymalnego bezpiecze\u0144stwa podczas po\u017caru. Badania przewod\u00f3w prowadzone s\u0105 w \u015bcis\u0142ych warunkach laboratoryjnych, b\u0119d\u0105cych pewn\u0105 symulacj\u0105 po\u017caru. Sprawdzaj\u0105 si\u0119 one w celu por\u00f3wnywania przewod\u00f3w, ale nie s\u0105 w stanie zweryfikowa\u0107 wszystkich sytuacji w realnych instalacjach. Istotnym czynnikiem zagro\u017cenia, kt\u00f3ry r\u00f3wnie\u017c trzeba uwzgl\u0119dni\u0107, s\u0105 b\u0142\u0119dy w uk\u0142adaniu tras kablowych pope\u0142niane niekiedy przez instalator\u00f3w i, na szcz\u0119\u015bcie rzadko, przez projektant\u00f3w.
\nNajcz\u0119\u015bciej spotykanym b\u0142\u0119dem jest zbyt du\u017ca liczba przewod\u00f3w u\u0142o\u017conych obok siebie. O ile w przypadku przewod\u00f3w zasilaj\u0105cych (silnopr\u0105dowych) przestrzega si\u0119 zalecanych odleg\u0142o\u015bci mi\u0119dzy przewodami, wynikaj\u0105cych z obci\u0105\u017calno\u015bci pr\u0105dowej i potrzeby wentylowania trasy kablowej, to dla przewod\u00f3w sterowniczych i teleinformatycznych widok prze\u0142adowanego korytka kablowego jest do\u015b\u0107 powszechny. Nie wyst\u0119puje tu problem nagrzewania si\u0119 instalacji, wi\u0119c skoro jest miejsce a no\u015bno\u015b\u0107 trasy na to pozwala, korytka bywaj\u0105 zape\u0142niane w 100%. Jest to du\u017ca wada w aspekcie bezpiecze\u0144stwa po\u017carowego. Przewody spe\u0142niaj\u0105ce norm\u0119 nierozprzestrzeniania ognia jako pojedyncze (PN-EN 60332-1-2 lub 60332-2-2), w wi\u0105zce nie zachowuj\u0105 tej w\u0142a\u015bciwo\u015bci. Nast\u0119puje przekroczenie \u201emasy krytycznej\u201d substancji, kt\u00f3ra w tej ilo\u015bci podtrzymuje palenie i p\u0142omie\u0144 mo\u017ce si\u0119 rozprzestrzenia\u0107. W ten sam spos\u00f3b problem dotyczy przewod\u00f3w spe\u0142niaj\u0105cych norm\u0119 PN-EN 60332-3-x, cho\u0107 w tym przypadku margines bezpiecze\u0144stwa jest znacznie wi\u0119kszy. Powy\u017cszy przyk\u0142ad pokazuje, \u017ce niezale\u017cnie od klasy palno\u015bci stosowanych przewod\u00f3w elektrycznych, istotniejsze dla bezpiecze\u0144stwa po\u017carowego jest ich prawid\u0142owe u\u0142o\u017cenie na trasach kablowych.<\/p>\n

\"Rys.

Rys. 3. Przyk\u0142ad prawid\u0142owo wype\u0142nionego przewodami koryta kablowego<\/p><\/div>\n

Nowe normy europejskie<\/strong><\/p>\n

Instalatorzy wykonuj\u0105cy prace na obiektach z kapita\u0142em ameryka\u0144skim (zak\u0142ady przemys\u0142owe) mogli si\u0119 spotka\u0107 z wymogami spe\u0142niania przez przewody norm palno\u015bci wed\u0142ug standard\u00f3w zza oceanu. Najcz\u0119\u015bciej stosowane s\u0105 tutaj oznaczenia wed\u0142ug norm kanadyjskich FT (Flame Test) jako FT1 (najs\u0142absza), FT4 i FT6. Nie mo\u017cna tych test\u00f3w por\u00f3wna\u0107 bezpo\u015brednio do obowi\u0105zuj\u0105cych test\u00f3w europejskich, gdy\u017c opr\u00f3cz badania rozprzestrzeniania ognia poddaj\u0105 ocenie np. g\u0119sto\u015b\u0107 wydzielanego dymu. Efektem jest kompleksowa ocena przewodu pod k\u0105tem bezpiecze\u0144stwa po\u017carowego i wynikaj\u0105cy z tego zakres stosowania danego przewodu (obiekty mieszkaniowe, handlowe, przemys\u0142owe itp.).
\nW podobn\u0105 stron\u0119 zmierza ustawodawstwo europejskie. UE przekonwertowa\u0142a r\u00f3\u017cne krajowe przepisy w jednolity system oceniania. Wspomniane ju\u017c Rozporz\u0105dzenie w sprawie produkt\u00f3w budowlanych (Rozporz\u0105dzenie UE nr 305\/2011) z dnia 9 marca 2011 r. wchodzi w \u017cycie z dniem 1 lipca 2013 r. we wszystkich krajach cz\u0142onkowskich. Przepisy te dotycz\u0105 mi\u0119dzy innymi przewod\u00f3w energetycznych, sterowniczych i telekomunikacyjnych zainstalowanych w budynkach. Przewody przeznaczone do instalacji budynkowych b\u0119d\u0105 w przysz\u0142o\u015bci klasyfikowane do jednej z siedmiu klas europejskich (od A \u2013 najwy\u017csza, poprzez B1, B2, C, D, E do F \u2013 nie badano) na podstawie ujednoliconych bada\u0144 ogniowych \u2013 reakcji na ogie\u0144. Klasyfikacja taka funkcjonuje w ramach istniej\u0105cej normy PN-EN 13501-1. Dane do klasyfikacji b\u0119d\u0105 dostarczane na podstawie bada\u0144 wed\u0142ug norm omawianych w niniejszym artykule oraz metod wyspecyfikowanych w normie PN-EN 50399. Kryteriami s\u0105: rozprzestrzenianie si\u0119 ognia, powstawanie ciep\u0142a, dymotw\u00f3rczo\u015b\u0107, g\u0119sto\u015b\u0107 dymu, powstawanie kwas\u00f3w, korozyjno\u015b\u0107 i powstawanie p\u0142on\u0105cych kropel. Klasyfikacja europejska zapobiegnie nieporozumieniom i cz\u0119sto nieprawid\u0142owym interpretacjom w zakresie reakcji na po\u017car. Na przyk\u0142ad, brak zawarto\u015bci halogenu jest wa\u017cnym czynnikiem sprzyjaj\u0105cym redukcji toksyczno\u015bci dym\u00f3w, ale nie gwarantuje zmniejszonej g\u0119sto\u015bci dym\u00f3w i wolniejszego rozprzestrzeniania si\u0119 ognia.
\nNie wiadomo, czy do 1 lipca 2013 r. producenci kabli i przewod\u00f3w zd\u0105\u017c\u0105 dokona\u0107 klasyfikacji wszystkich swoich produkt\u00f3w pod k\u0105tem nowych regulacji europejskich. Na pewno jako pierwsze tak\u0105 ocen\u0119 otrzymaj\u0105 przewody instalacyjne, kable energetyczne oraz teletechniczne, gdy\u017c ich odbiorcami jest w\u0142a\u015bnie rynek budowlany. Klasyfikacja przewod\u00f3w sterowniczych czy pomiarowych potrwa niew\u0105tpliwie d\u0142u\u017cej, stosownie do tego jak producenci tego typu przewod\u00f3w b\u0119d\u0105 widzieli op\u0142acalno\u015b\u0107 posiadania nowych ocen dla swoich produkt\u00f3w.<\/p>\n

Mariusz Pajkowski<\/strong>
\nAutor jest pracownikiem <\/strong>
\nfirmy Lapp Kabel<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bezpiecze\u0144stwo po\u017carowe jest tematem dotycz\u0105cym wszystkich i dlatego zagadnieniu temu po\u015bwi\u0119ca si\u0119 bardzo wiele miejsca. Przepisy i obostrzenia prawne obejmuj\u0105ce szeroko rozumiane bezpiecze\u0144stwo ppo\u017c. s\u0105 rozleg\u0142e i precyzyjne. Obecnie producenci kabli i przewod\u00f3w przygotowuj\u0105 si\u0119 do wej\u015bcia w \u017cycie nowego rozporz\u0105dzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305\/2011, kt\u00f3re zmienia klasyfikacj\u0119 po\u017carow\u0105 produkt\u00f3w kablowych. Regulacja…<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2584,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[608],"tags":[352],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2580"}],"collection":[{"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2580"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2580\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3506,"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2580\/revisions\/3506"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2584"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2580"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2580"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2580"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}