{"id":7205,"date":"2014-05-18T10:00:13","date_gmt":"2014-05-18T09:00:13","guid":{"rendered":"http:\/\/www.wp.elektrosystemy.pl\/?p=7205"},"modified":"2015-03-20T10:21:57","modified_gmt":"2015-03-20T09:21:57","slug":"uziemienia-w-budownictwie-mieszkaniowym","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/?p=7205","title":{"rendered":"Uziemienia w budownictwie mieszkaniowym"},"content":{"rendered":"<p><strong><a href=\"http:\/\/www.wp.elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/25\/copy-of-najnowsze-wydanie-nr-05-172-maj-2014\/OkladkaES_05_2014.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"alignleft wp-image-3289\" src=\"http:\/\/www.wp.elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/25\/copy-of-najnowsze-wydanie-nr-05-172-maj-2014\/OkladkaES_05_2014-208x300.jpg\" alt=\"OkladkaES_05_2014\" width=\"62\" height=\"90\" srcset=\"https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/25\/copy-of-najnowsze-wydanie-nr-05-172-maj-2014\/OkladkaES_05_2014-208x300.jpg 208w, https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/25\/copy-of-najnowsze-wydanie-nr-05-172-maj-2014\/OkladkaES_05_2014.jpg 500w\" sizes=\"(max-width: 62px) 100vw, 62px\" \/><\/a>Dob\u00f3r instalacji uziemiaj\u0105cej dla domu jedno- czy wielorodzinnego najcz\u0119\u015bciej sprowadza si\u0119 do wykonania otoku z bednarki ocynkowanej 30 x 4 mm, z okre\u015blon\u0105 ilo\u015bci\u0105 wyprowadze\u0144 do zwod\u00f3w odprowadzaj\u0105cych z instalacji odgromowej i instalacji elektrycznej budynku. Dost\u0119pne s\u0105 jednak r\u00f3wnie\u017c inne rozwi\u0105zania dla obiekt\u00f3w tego typu. Artyku\u0142 przybli\u017ca i systematyzuje najwa\u017cniejsze z nich od strony technicznej. Wszystkie prezentowane propozycje s\u0105 zgodne z Polskimi Normami, tj. PN-EN 62451-1:2012.<\/strong><\/p>\n<p>Systemy uziemiaj\u0105ce dla dom\u00f3w jedno- czy wielorodzinnych mo\u017cna wykona\u0107 na co najmniej kilka sposob\u00f3w. W zale\u017cno\u015bci od wybranej metody i u\u017cytych materia\u0142\u00f3w rozwi\u0105zania r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 trwa\u0142o\u015bci\u0105, kosztem wykonania i poziomem komplikacji prac. Artyku\u0142, opr\u00f3cz przegl\u0105du wybranych metod tworzenia uziemie\u0144, prezentuje, jako komentarz, przyk\u0142ady produkt\u00f3w z oferty firmy FHU Partner.<\/p>\n<div id=\"attachment_7206\" style=\"width: 310px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-7206\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-7206\" src=\"http:\/\/www.wp.elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/03\/18\/uziemienia-w-budownictwie-mieszkaniowym\/rys1_ERICO_05_2014.jpg\" alt=\"Przekr\u00f3j przez br\u0105zow\u0105 z\u0142\u0105czk\u0119 pokazuj\u0105cy spos\u00f3b \u0142\u0105czenia uziom\u00f3w gwintowanych Erico o gwarantowanej pow\u0142oce 250 mm\" width=\"300\" height=\"660\" srcset=\"https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/03\/18\/uziemienia-w-budownictwie-mieszkaniowym\/rys1_ERICO_05_2014.jpg 600w, https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/03\/18\/uziemienia-w-budownictwie-mieszkaniowym\/rys1_ERICO_05_2014-136x300.jpg 136w, https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/03\/18\/uziemienia-w-budownictwie-mieszkaniowym\/rys1_ERICO_05_2014-466x1024.jpg 466w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><p id=\"caption-attachment-7206\" class=\"wp-caption-text\">Przekr\u00f3j przez br\u0105zow\u0105 z\u0142\u0105czk\u0119 pokazuj\u0105cy spos\u00f3b \u0142\u0105czenia uziom\u00f3w gwintowanych Erico o gwarantowanej pow\u0142oce 250 mm<\/p><\/div>\n<p><strong>Rodzaje system\u00f3w\u00a0 uziemiaj\u0105cych \u2013 uziemienia fundamentowe<\/strong><\/p>\n<p>Przekonania na temat uziemie\u0144 fundamentowych bardzo cz\u0119sto bazuj\u0105 na mitach i stereotypach wynikaj\u0105cych ze zwyk\u0142ego braku wiedzy. Niezale\u017cnie od b\u0142\u0119dnych opinii, rozwi\u0105zania te s\u0105 zgodne z PN i s\u0105 powszechnie stosowane w budownictwie zachodnim (np. w Niemczech od lat 60. ubieg\u0142ego wieku obowi\u0105zkowe jest stosowanie uziemie\u0144 fundamentowych w budownictwie kubaturowym). Uziemienia te cechuj\u0105 si\u0119 bardzo dobrymi parametrami i w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w sam uziom fundamentowy osi\u0105ga wymagan\u0105 normami rezystancj\u0119. Najwi\u0119ksz\u0105 zalet\u0105 tego sposobu uziemiania jest r\u00f3wnomierne odprowadzanie pr\u0105d\u00f3w pod domem, co przek\u0142ada si\u0119 na r\u00f3wnomierny rozk\u0142ad indukowanego pola elektromagnetycznego na ca\u0142ej powierzchni pi\u0119tra. Najwi\u0119ksz\u0105 wad\u0105 tego typu uziemienia jest fakt, \u017ce je\u015bli nie zostanie ono wykonane na samym pocz\u0105tku budowy, p\u00f3\u017aniej nie b\u0119dzie w og\u00f3le mo\u017cliwe do zrealizowania.<\/p>\n<p><strong><img loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-7207 size-medium\" src=\"http:\/\/www.wp.elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/03\/18\/uziemienia-w-budownictwie-mieszkaniowym\/ramka_erico_1-300x264.jpg\" alt=\"ramka_erico_1\" width=\"300\" height=\"264\" srcset=\"https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/03\/18\/uziemienia-w-budownictwie-mieszkaniowym\/ramka_erico_1-300x264.jpg 300w, https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/03\/18\/uziemienia-w-budownictwie-mieszkaniowym\/ramka_erico_1.jpg 600w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><br \/>\nUziemienia fundamentowe naturalne i sztuczne<\/strong><br \/>\nZ technicznego punktu widzenia uziemienia fundamentowe mo\u017cna podzieli\u0107 na dwa podtypy: naturalne i sztuczne. Uziemienie naturalne wykorzystuje jako przewodniki elementy zbrojenia stopy fundamentowej lub p\u0142yty dennej. Elementy zbrojenia musz\u0105 by\u0107 po\u0142\u0105czone ze sob\u0105, najlepiej poprzez zespawanie, gdy\u017c wykorzystanie drutu wi\u0105za\u0142kowego mo\u017ce nie by\u0107 skuteczne w d\u0142u\u017cszym terminie (wielokrotne przep\u0142ywy pr\u0105du mog\u0105 naruszy\u0107 struktur\u0119 cienkich drucik\u00f3w \u0142\u0105cz\u0105cych pr\u0119ty zbrojeniowe). W uziemieniu tym najlepiej jest wykona\u0107 po\u0142\u0105czenie wszystkich pr\u0119t\u00f3w stopy, b\u0119d\u0105cej podstaw\u0105 zewn\u0119trznych mur\u00f3w obiektu, a w przypadku gdy budynek jest wi\u0119kszy (tj. d\u0142ugo\u015b\u0107 poszczeg\u00f3lnych bok\u00f3w budynku przekracza 20 m) \u2013 buduj\u0105c \u201eoka\u201d stopami \u015bcian wewn\u0119trznych. Ilo\u015b\u0107 wykorzystanych pr\u0119t\u00f3w w danej stopie zale\u017cy od ich pola przekroju. Warto wybra\u0107 ich tyle, aby \u0142\u0105czne pole przekroju aktywnych przewodnik\u00f3w wynios\u0142o 120 mm2, a zgodnie z PN minimum 50% ilo\u015bci pr\u0119t\u00f3w ci\u0105g\u0142o\u015bci galwanicznej. Najwi\u0119ksz\u0105 trudno\u015bci\u0105 i wad\u0105 tego rozwi\u0105zania jest dopilnowanie zbrojarzy, aby prawid\u0142owo wykonali po\u0142\u0105czenia, po\u0142\u0105czyli ze sob\u0105 w\u0142a\u015bciwe pr\u0119ty, czy \u2013 w sytuacji skrajnej \u2013 by w og\u00f3le po\u0142\u0105czenia wykonali. Pod tym wzgl\u0119dem pewniejsze jest uziemienie fundamentowe sztuczne, polegaj\u0105ce na umieszczeniu w stopach fundamentowych bednarki, drutu czy linki. Taki system mo\u017cna \u0142atwo zweryfikowa\u0107 przed zalaniem zbroje\u0144 betonem. Przewodniki \u0142\u0105czy si\u0119 dowolnie: z\u0142\u0105czkami, poprzez zespawanie lub zgrzewem egzotermicznym (Cadweld).<\/p>\n<div id=\"attachment_7208\" style=\"width: 610px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-7208\" loading=\"lazy\" class=\"size-full wp-image-7208\" src=\"http:\/\/www.wp.elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/03\/18\/uziemienia-w-budownictwie-mieszkaniowym\/rys2_ERICO_05_2014.jpg\" alt=\"Przyk\u0142ad \u0142\u0105czenia uziomu miedziowanego o gwarantowanej pow\u0142oce Erico z bednark\u0105 ocynkowan\u0105 ogniowo za pomoc\u0105 nierdzewnego z\u0142\u0105cza krzy\u017cowego\" width=\"600\" height=\"600\" srcset=\"https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/03\/18\/uziemienia-w-budownictwie-mieszkaniowym\/rys2_ERICO_05_2014.jpg 600w, https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/03\/18\/uziemienia-w-budownictwie-mieszkaniowym\/rys2_ERICO_05_2014-300x300.jpg 300w, https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/03\/18\/uziemienia-w-budownictwie-mieszkaniowym\/rys2_ERICO_05_2014-100x100.jpg 100w, https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/03\/18\/uziemienia-w-budownictwie-mieszkaniowym\/rys2_ERICO_05_2014-150x150.jpg 150w\" sizes=\"(max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><p id=\"caption-attachment-7208\" class=\"wp-caption-text\">Przyk\u0142ad \u0142\u0105czenia uziomu miedziowanego o gwarantowanej pow\u0142oce Erico z bednark\u0105 ocynkowan\u0105 ogniowo za pomoc\u0105 nierdzewnego z\u0142\u0105cza krzy\u017cowego<\/p><\/div>\n<div id=\"attachment_7209\" style=\"width: 610px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-7209\" loading=\"lazy\" class=\"size-full wp-image-7209\" src=\"http:\/\/www.wp.elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/03\/18\/uziemienia-w-budownictwie-mieszkaniowym\/rys3_ERICO_05_2014.jpg\" alt=\"Bednarka miedziana w szarej pow\u0142oce polwinitowej wraz z dedykowanymi uchwytami jest ma\u0142o widoczna na murze (a dzi\u0119ki temu bezpieczna). Mo\u017ce te\u017c by\u0107 prowadzona pod powierzchni\u0105 elewacji\" width=\"600\" height=\"337\" srcset=\"https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/03\/18\/uziemienia-w-budownictwie-mieszkaniowym\/rys3_ERICO_05_2014.jpg 600w, https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/03\/18\/uziemienia-w-budownictwie-mieszkaniowym\/rys3_ERICO_05_2014-300x169.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><p id=\"caption-attachment-7209\" class=\"wp-caption-text\">Bednarka miedziana w szarej pow\u0142oce polwinitowej wraz z dedykowanymi uchwytami jest ma\u0142o widoczna na murze (a dzi\u0119ki temu bezpieczna). Mo\u017ce te\u017c by\u0107 prowadzona pod powierzchni\u0105 elewacji<\/p><\/div>\n<p><strong>Wyprowadzenia<\/strong><br \/>\nWyprowadzenia (w odpowiedniej liczbie) z instalacji uziemiaj\u0105cej, b\u0119d\u0105cej stop\u0105 fundamentow\u0105, do instalacji odgromowej i uziemienia instalacji elektrycznej mo\u017cna wykona\u0107 na kilka sposob\u00f3w. Pierwszym jest zastosowanie gotowych do zakupienia marek, \u0142\u0105cz\u0105cych elementy konstrukcyjno-uziemiaj\u0105ce z instalacj\u0105 na zewn\u0105trz betonu. Jest to rozwi\u0105zanie pewne i wygodne, zapewniaj\u0105ce brak dost\u0119pu wody do element\u00f3w konstrukcyjnych.<br \/>\nDrug\u0105 opcj\u0105 jest wyprowadzenie przewodnika (bednarki, drutu czy linki) ze stopy fundamentowej do gruntu go okalaj\u0105cego, w celu pod\u0142\u0105czenia do innych element\u00f3w systemu uziemiaj\u0105cego, instalacji odgromowej czy szyny wyr\u00f3wnawczej. W tej opcji wyprowadzenie biegnie po zewn\u0119trznej \u015bcianie budynku. Rozwi\u0105zanie to jest najprostsze konstrukcyjnie ale wymaga w\u0142a\u015bciwego doboru materia\u0142\u00f3w. Kwesti\u0105 problematyczn\u0105 jest zapobie\u017cenie permanentnej pracy uk\u0142adu, gdy wyprowadzenia na zewn\u0105trz budynku b\u0119d\u0105 cechowa\u0142y si\u0119 r\u00f3\u017cnic\u0105 potencja\u0142u, wynikaj\u0105c\u0105 z miejsca w\u0142a\u015bciwego dla typu materia\u0142u w szeregu elektrochemicznym pomi\u0119dzy otokiem a uziomem fundamentowym. Jest to zjawisko niepo\u017c\u0105dane i szkodliwe dla przewodnik\u00f3w wyprowadze\u0144 (przyspiesza ich korozj\u0119). Drugim problemem jest zapobiegni\u0119cie naturalnej korozji, zw\u0142aszcza w miejscu wyj\u015bcia z \u017celbetu, kt\u00f3ra powodowa\u0142aby konieczno\u015b\u0107 odtworzenia wyprowadzenia przy naruszeniu konstrukcji fundamentu. Rozwi\u0105zaniem mog\u0105 by\u0107: ta\u015bma typu denso, kt\u00f3ra owija\u0142aby wyprowadzenie, zabezpieczaj\u0105c ca\u0142y lub chocia\u017c najbardziej newralgiczny jego fragment, lub wyb\u00f3r niekoroduj\u0105cego przewodnika.<br \/>\nTrzeci\u0105 opcj\u0105 jest monta\u017c wyprowadze\u0144 z systemu uziemiaj\u0105cego wewn\u0105trz muru, jego izolacji czy ocieplenia. Mo\u017cna tego dokona\u0107 np. za pomoc\u0105 bednarek czy drut\u00f3w izolowanych. Rozwi\u0105zanie to jest \u0142atwe w zastosowaniu i bezpieczne.<br \/>\n<img loading=\"lazy\" class=\"alignnone size-full wp-image-7210\" src=\"http:\/\/www.wp.elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/03\/18\/uziemienia-w-budownictwie-mieszkaniowym\/ramka_erico_2.jpg\" alt=\"ramka_erico_2\" width=\"600\" height=\"333\" srcset=\"https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/03\/18\/uziemienia-w-budownictwie-mieszkaniowym\/ramka_erico_2.jpg 600w, https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/03\/18\/uziemienia-w-budownictwie-mieszkaniowym\/ramka_erico_2-300x167.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><br \/>\n<strong>Koszty<\/strong><br \/>\nPod wzgl\u0119dem kosztowym, uziom fundamentowy naturalny jest najbardziej ekonomicznym rozwi\u0105zaniem. Ilo\u015b\u0107 dodatkowego materia\u0142u jest minimalna (tylko wyprowadzenia), a koszt robocizny ogranicza si\u0119 do spaw\u00f3w (czy wykonania innych po\u0142\u0105cze\u0144). Natomiast uziemienie sztuczne, w wersji gdy przewodnik uk\u0142adany jest jedynie w stopach mur\u00f3w zewn\u0119trznych, jest kosztowo bardzo zbli\u017cone do koszt\u00f3w wykonania otoku. Je\u017celi stosuje si\u0119 dodatkowe z\u0142\u0105cza do \u0142\u0105czenia przewodnika g\u0142\u00f3wnego z konstrukcj\u0105 stalow\u0105 stopy, wtedy r\u00f3\u017cnica w cenie w stosunku do otoku mo\u017ce by\u0107 niezauwa\u017calna.<\/p>\n<p><strong>Uziemienie otokowe<\/strong><\/p>\n<p>Uziemienie otokowe to rozwi\u0105zanie najpopularniejsze. Wykonywane najcz\u0119\u015bciej za pomoc\u0105 bednarki u\u0142o\u017conej w wykopie \u2013 czy to przy okazji prac fundamentowych, czy to tworzonym specjalnie tylko do u\u0142o\u017cenia bednarki w p\u00f3\u017aniejszych fazach budowy. Pod wzgl\u0119dem kosztowym, jak zosta\u0142o ju\u017c wspomniane, u\u0142o\u017cenie otoku w pierwszej opcji jest zbli\u017cone cenowo do zastosowania uziemienia fundamentowego sztucznego. W drugiej opcji koszt ponownego wykonania wykopu i zasypki podnosi cen\u0119 ca\u0142ego uziemiania o oko\u0142o 150-200% \u2013 przy wykorzystaniu minikoparki.<br \/>\nZalet\u0105 uziemienia otokowego jest, tak jak w przypadku uziemienia fundamentowego, r\u00f3wnomierne odprowadzanie pr\u0105d\u00f3w, a co za tym idzie, w miar\u0119 jednorodny rozk\u0142ad indukowanego pola elektromagnetycznego w przypadku odprowadzania pr\u0105d\u00f3w piorunowych. Zalet\u0105 jest tak\u017ce \u0142atwo\u015b\u0107 wykonania i mo\u017cliwo\u015b\u0107 zastosowania rozwi\u0105zania ju\u017c po zako\u0144czeniu budowy (co jednak podnosi znacz\u0105co jego koszty).<br \/>\nWad\u0105 natomiast jest wspomniany koszt, wynikaj\u0105cy z podatno\u015bci na korozj\u0119 najcz\u0119\u015bciej stosowanego materia\u0142u \u2013 stali ocynkowanej ogniowo \u2013 lub ceny materia\u0142u w przypadku stosowania przewodnik\u00f3w miedzianych czy nierdzewnych. Wydatki w d\u0142u\u017cszym terminie wynikaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c z konieczno\u015bci wymiany przewodnika co kilkana\u015bcie lat (materia\u0142 + wykop + zniszczenia w otoczeniu domu). Wiele os\u00f3b nie uwzgl\u0119dnia tego wydatku w planowaniu inwestycji.<br \/>\n<img loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-7211 size-full\" src=\"http:\/\/www.wp.elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/03\/18\/uziemienia-w-budownictwie-mieszkaniowym\/ramka_erico_3.jpg\" alt=\"ramka_erico_3\" width=\"600\" height=\"198\" srcset=\"https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/03\/18\/uziemienia-w-budownictwie-mieszkaniowym\/ramka_erico_3.jpg 600w, https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/03\/18\/uziemienia-w-budownictwie-mieszkaniowym\/ramka_erico_3-300x99.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><br \/>\n<strong>Uziemienia pionowe<\/strong><\/p>\n<p>Trzecim typem uziemie\u0144 s\u0105 uziemienia pionowe. Najcz\u0119\u015bciej s\u0105 one stosowane jako rozwi\u0105zania dla ju\u017c istniej\u0105cych struktur i budynk\u00f3w. Cechuj\u0105 si\u0119 bardzo szerokim wachlarzem materia\u0142\u00f3w, \u015brednic i rozwi\u0105za\u0144 towarzysz\u0105cych. Do zalet tego rodzaju uziemie\u0144 mo\u017cna zaliczy\u0107 \u0142atwo\u015b\u0107 i szybko\u015b\u0107 wykonania, kt\u00f3re wynikaj\u0105 z niewielkich wykop\u00f3w \u2013 jedynie w punktach pogr\u0105\u017cania uziemienia i \u015bcie\u017cki, gdzie u\u0142o\u017cony b\u0119dzie przew\u00f3d \u0142\u0105cz\u0105cy uziom z instalacj\u0105 domu. Kolejn\u0105 zalet\u0105 jest pewno\u015b\u0107 rezultatu, tj. po\u017c\u0105danej rezystancji uziemienia. \u0141atwe uzyskanie tego parametru jest mo\u017cliwe poprzez przed\u0142u\u017canie uziomu, tj. dok\u0142adanie kolejnych szpilek jedna po drugiej. Mierzenie rezystancji uziemienia po zako\u0144czeniu pogr\u0105\u017cania ka\u017cdej z nich pozwala szybko zweryfikowa\u0107 efekt. Tak przed\u0142u\u017cane uziemienie nie wymaga rozkopywania dodatkowych po\u0142aci dzia\u0142ki. Wspominany szeroki wachlarz materia\u0142\u00f3w umo\u017cliwia u\u017cytkownikowi dobra\u0107 rozwi\u0105zanie, kt\u00f3re b\u0119dzie najbardziej odpowiednie kosztowo, b\u0119dzie odpowiada\u0107 rodzajowi grunt\u00f3w, na jakich spoczywa zabezpieczany obiekt, czy te\u017c b\u0119dzie mie\u0107 po\u017c\u0105dan\u0105 trwa\u0142o\u015b\u0107. Uziemienia pionowe wyst\u0119puj\u0105 w r\u00f3\u017cnych wykonaniach: od pr\u0119t\u00f3w ze stali ocynkowanej ogniowo, poprzez stalowe z pow\u0142okami z miedzi (w tym z gwarantowanymi pow\u0142okami o grubo\u015bci 250 mm), po nierdzewne czy czysto miedziane. Dodatkowo uziemienia te oferowane s\u0105 w r\u00f3\u017cnych \u015brednicach, gdzie np. na trudniejszych gruntach (np. w miejscach gdzie wiadomo, \u017ce mo\u017cna natrafi\u0107 na ska\u0142y), stosuje si\u0119 uziomy o wi\u0119kszych \u015brednicach czy \u0142\u0105czone gwintowanymi z\u0142\u0105czkami, co gwarantuje pewno\u015b\u0107 po\u0142\u0105czenia. Z uwagi na niewielk\u0105 inwazyjno\u015b\u0107 rozwi\u0105zania, jest to dobry wyb\u00f3r gdy zako\u0144czone s\u0105 ju\u017c prace ziemne lub ca\u0142a budowa.<br \/>\nWad\u0105 uziemie\u0144 pionowych jest punktowe odprowadzanie pr\u0105d\u00f3w piorunowych, kt\u00f3re mo\u017ce przek\u0142ada\u0107 si\u0119 na nier\u00f3wnomierne indukowanie pola elektromagnetycznego. Jednak w przypadku zwyk\u0142ych dom\u00f3w (metod zabezpiecze\u0144 przed przepi\u0119ciami i rodzaju elektroniki w tych domach wyst\u0119puj\u0105cych) nie ma to \u017cadnego znaczenia. Jako cz\u0119\u015bciow\u0105 wad\u0119 wskaza\u0107 mo\u017cna te\u017c konieczno\u015b\u0107 posiadania specjalistycznych narz\u0119dzi (m\u0142ota z odpowiednimi ko\u0144c\u00f3wkami) do pogr\u0105\u017cania uziom\u00f3w, co powoduje konieczno\u015b\u0107 zatrudnienia kogo\u015b do tej pracy lub wypo\u017cyczenia sprz\u0119tu. Z drugiej strony daje to pewno\u015b\u0107 prawid\u0142owego pogr\u0105\u017cania uziom\u00f3w. Niewskazane jest samodzielne pogr\u0105\u017canie uziemie\u0144 m\u0142otem r\u0119cznym, z uwagi na mo\u017cliwo\u015b\u0107 ich skrzywienia, zniszczenia ko\u0144c\u00f3wek (utraty mo\u017cliwo\u015bci dalszego przed\u0142u\u017cania uziom\u00f3w), czy, co najwa\u017cniejsze, zranienia si\u0119 niewprawnego wykonawcy.<br \/>\nKosztowo uziomy pionowe s\u0105 rozwi\u0105zaniem bardzo zbli\u017conym do uk\u0142adania bednarki w otok, przy nieuwzgl\u0119dnionym koszcie wykopu i zasypu rowu pod otok. A zatem, je\u015bli uziemienie jest wykonywane po zamkni\u0119ciu prac ziemnych na budowie, jest znacznie ta\u0144sze.<\/p>\n<div id=\"attachment_7212\" style=\"width: 610px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-7212\" loading=\"lazy\" class=\"size-full wp-image-7212\" src=\"http:\/\/www.wp.elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/03\/18\/uziemienia-w-budownictwie-mieszkaniowym\/rys4_ERICO_05_2014.jpg\" alt=\"Bednarka stalowa ocynkowana ogniowo b\u0119d\u0105ca wyprowadzeniem z uziemienia pionowego, zabezpieczona ta\u015bm\u0105 denso\" width=\"600\" height=\"800\" srcset=\"https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/03\/18\/uziemienia-w-budownictwie-mieszkaniowym\/rys4_ERICO_05_2014.jpg 600w, https:\/\/elektrosystemy.pl\/wp-content\/uploads\/uncategorized\/2015\/03\/18\/uziemienia-w-budownictwie-mieszkaniowym\/rys4_ERICO_05_2014-225x300.jpg 225w\" sizes=\"(max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><p id=\"caption-attachment-7212\" class=\"wp-caption-text\">Bednarka stalowa ocynkowana ogniowo b\u0119d\u0105ca wyprowadzeniem z uziemienia pionowego, zabezpieczona ta\u015bm\u0105 denso<\/p><\/div>\n<p><strong>Materia\u0142y<\/strong><\/p>\n<p>W kwestii doboru materia\u0142\u00f3w pierwsz\u0105 i najwa\u017cniejsz\u0105 kwesti\u0105 jest zak\u0142adana \u017cywotno\u015b\u0107 instalacji. W przypadku uziemie\u0144 poprawnie zalanych w betonie sprawa jest prosta \u2013 rodzaj pow\u0142oki czy materia\u0142 g\u0142\u00f3wny nie wp\u0142ywa znacz\u0105co na trwa\u0142o\u015b\u0107 instalacji. Jest ona bezpieczna. Sposoby wyprowadzenia jej na zewn\u0105trz zosta\u0142y za\u015b om\u00f3wione wcze\u015bniej.<br \/>\nW przypadku otok\u00f3w i uziemie\u0144 pionowych podstawowym materia\u0142em jest bednarka stalowa ocynkowana ogniowo. Jej trwa\u0142o\u015b\u0107 mo\u017cna szacowa\u0107 na 15 lat. Jest to te\u017c rozwi\u0105zanie najta\u0144sze w uj\u0119ciu jednostkowego zakupu. Tak\u0105 sam\u0105 trwa\u0142o\u015b\u0107 maj\u0105 wszystkie uziemienia pionowe stalowe cynkowane ogniowo. Dalej w kolejno\u015bci plasuje si\u0119 bednarka miedziowana, jednak\u017ce grubo\u015b\u0107 stosowanych na rynku pow\u0142ok (zgodnych z norm\u0105), tj. 70 mm, powoduje, \u017ce w praktyce ci\u0119\u017cko jest dokona\u0107 monta\u017cu bez ich naruszenia, co z pewno\u015bci\u0105 wp\u0142ynie na trwa\u0142o\u015b\u0107 ca\u0142ego uziomu. Kolejnym rozwi\u0105zaniem s\u0105 uziemienia stalowe miedziowane. Na rynku mo\u017cna znale\u017a\u0107 ich ca\u0142\u0105 gam\u0119, od \u0142\u0105czonych na wtyk, po \u0142\u0105czone z\u0142\u0105czkami, od bezklasowych w kwestii grubo\u015bci pow\u0142oki, poprzez prawdopodobne 100 mm czy 240 mm, po takie z gwarantowanymi pow\u0142okami wi\u0119kszymi ni\u017c 250 mm. Spos\u00f3b ich \u0142\u0105czenia rzutuje na trwa\u0142o\u015b\u0107 po\u0142\u0105czenia, co ma znaczenie zw\u0142aszcza przy pogr\u0105\u017caniu \u2013 uziemienia z\u0142\u0105czkowe nie maj\u0105 prawa si\u0119 roz\u0142\u0105czy\u0107 w \u017cadnym wypadku. Gwarantowana pow\u0142oka pozwala pogr\u0105\u017cy\u0107 uziom bez obaw o naruszenie jej w trakcie i zachowa\u0107 trwa\u0142o\u015b\u0107 przez 40 lat. Jeszcze trwalszymi rozwi\u0105zaniami s\u0105 linki bimetaliczne, gdzie pow\u0142oka miedzi na rdzeniu stalowym si\u0119ga 20% \u015brednicy, daj\u0105c parametry elektryczne na r\u00f3wni z link\u0105 miedzian\u0105, a rdze\u0144 stalowy zapewnia mechaniczn\u0105 odporno\u015b\u0107. Dodatkowo produkt ten jest \u201eniesprzedawalny\u201d w punktach skupu z\u0142omu, a zatem odporny na z\u0142odziei. Tutaj trwa\u0142o\u015b\u0107 mo\u017cna ju\u017c oceni\u0107 na poziomie powy\u017cej 100 lat. Podobnie jest w przypadku czy to linek, czy bednarek, czy uziemie\u0144 pionowych wykonanych ze stali nierdzewnej, kwasowej czy czystej miedzi. Ceny poszczeg\u00f3lnych materia\u0142\u00f3w s\u0105 proporcjonalne do ich \u017cywotno\u015bci.<\/p>\n<p><strong>Dob\u00f3r element\u00f3w z r\u00f3\u017cnych materia\u0142\u00f3w<\/strong><\/p>\n<p>Ostatni\u0105, ale niemniej wa\u017cn\u0105 kwesti\u0105 powinno by\u0107 ca\u0142o\u015bciowe spojrzenie na dobrane do instalacji materia\u0142y. Pocz\u0105wszy od najwa\u017cniejszych sk\u0142adowych, jak bednarka i uzupe\u0142niaj\u0105cy j\u0105 uziom pionowy, po te najmniejsze, jak \u015bruby w z\u0142\u0105czu krzy\u017cowym. Powszechn\u0105 praktyk\u0105 bowiem jest wykorzystanie np. odej\u015bcia od z\u0142\u0105cza kontrolnego za pomoc\u0105 bednarki ocynkowanej ogniowo (15 lat trwa\u0142o\u015bci), kt\u00f3ra zako\u0144czona jest uziomem pomiedziowanym (250 mm daje 40 lat trwa\u0142o\u015bci). Innym przyk\u0142adem mog\u0105 np. by\u0107 \u017celiwne z\u0142\u0105cza krzy\u017cowe, gdzie szcz\u0119ki, ob\u0142o\u017cone dodatkowo o\u0142owiem, mog\u0105 wytrzyma\u0107 setki lat, ale \u015bruby, kt\u00f3re je trzymaj\u0105, tylko 2-3 (z racji cynku na\u0142o\u017conego galwanicznie skoroduj\u0105 w kr\u00f3tkim czasie).<br \/>\nPrzy wykorzystaniu r\u00f3\u017cnych materia\u0142\u00f3w nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o jeszcze jednej kwestii \u2013 ogniwach galwanicznych, kt\u00f3re mog\u0105 powsta\u0107 np. w miejscach bezpo\u015bredniego styku stali cynkowanej z miedzi\u0105. W takich sytuacjach zaleca si\u0119 stosowanie nierdzewnych z\u0142\u0105czy z przek\u0142adkami lub samych przek\u0142adek o\u0142owianych. Wi\u0119cej na ten temat mo\u017cna znale\u017a\u0107 w tabeli szeregu napi\u0119ciowego metali.<\/p>\n<p><strong>Podsumowanie<\/strong><\/p>\n<p>Publikacja jedynie w og\u00f3lnym rysie systematyzuje rozwi\u0105zania uziomowe, poniewa\u017c zagadnienie jest bardzo rozleg\u0142e. W przypadku pyta\u0144 czy ch\u0119ci zapoznania si\u0119 z materia\u0142ami traktuj\u0105cymi szerzej lub koncentruj\u0105cymi si\u0119 na konkretnych zagadnieniach, mo\u017cliwy jest bezpo\u015bredni kontakt z autorem (r.budniok@fhupartner.pl) lub te\u017c przekazanie informacji do redakcji. Kolejne publikacje b\u0119d\u0105 w\u00f3wczas w spos\u00f3b ukierunkowany odpowiada\u0107 na zapotrzebowanie na wiedz\u0119 z okre\u015blonego obszaru.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>Rafa\u0142 Budniok<\/strong><br \/>\n<strong>Autor jest dyrektorem <\/strong><br \/>\n<strong>w firmie FHU Partner<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dob\u00f3r instalacji uziemiaj\u0105cej dla domu jedno- czy wielorodzinnego najcz\u0119\u015bciej sprowadza si\u0119 do wykonania otoku z bednarki ocynkowanej 30 x 4 mm, z okre\u015blon\u0105 ilo\u015bci\u0105 wyprowadze\u0144 do zwod\u00f3w odprowadzaj\u0105cych z instalacji odgromowej i instalacji elektrycznej budynku. Dost\u0119pne s\u0105 jednak r\u00f3wnie\u017c inne rozwi\u0105zania dla obiekt\u00f3w tego typu. Artyku\u0142 przybli\u017ca i systematyzuje najwa\u017cniejsze z nich od strony technicznej.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":7209,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[616],"tags":[677],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7205"}],"collection":[{"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7205"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7205\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7213,"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7205\/revisions\/7213"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7209"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7205"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7205"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7205"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}