{"id":7214,"date":"2014-05-18T10:43:45","date_gmt":"2014-05-18T09:43:45","guid":{"rendered":"http:\/\/www.wp.elektrosystemy.pl\/?p=7214"},"modified":"2015-03-20T10:20:42","modified_gmt":"2015-03-20T09:20:42","slug":"ochrona-obwodow-zasilania-ograniczniki-warystorowe-phoenix-contact","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/?p=7214","title":{"rendered":"Ochrona obwod\u00f3w zasilania \u2013 ograniczniki warystorowe Phoenix Contact"},"content":{"rendered":"

\"OkladkaES_05_2014\"<\/a>Gdy dla obiektu nie istniej\u0105 \u017cadne szczeg\u00f3lne przepisy dotycz\u0105ce klasy ochrony odgromowej, a wymagane jest zaprojektowanie urz\u0105dzenia ochrony przed przepi\u0119ciami Typ 1 zgodnie klas\u0105 III lub IV ochrony odgromowej, mo\u017cna w przestrzeni za licznikiem, obok przy\u0142\u0105cza rozdzielnicy licznikowej, zainstalowa\u0107 jedno, oparte na warystorach, urz\u0105dzenie ochrony przed przepi\u0119ciami Typ 1 o pr\u0105dzie udarowym 12,5 kA (10\/350 \u00b5s) na jedno pole\/faz\u0119.<\/strong><\/p>\n

Normy, wytyczne i inne praktyczne \u015brodki pomocnicze upraszczaj\u0105 obecnie proces tworzenia ochrony odgromowej. Szczeg\u00f3\u0142owe wskaz\u00f3wki dotycz\u0105ce projektowania i instalowania znajduj\u0105 si\u0119 w normie PN-EN 62305-X. Interesuj\u0105c\u0105 informacj\u0105 mo\u017ce by\u0107 fakt, \u017ce w niemieckiej normie DIN VDE0100-534 (VDE0100-534):2009-02 sformu\u0142owane s\u0105 dodatkowe, wspieraj\u0105ce warunki brzegowe dla fachowo wykonanych instalacji urz\u0105dze\u0144 ochrony przed przepi\u0119ciami. Inne wytyczne, jak VdS 2010 (ochrona odgromowa i przeciwprzepi\u0119ciowa z uwzgl\u0119dnieniem ryzyka), odnosz\u0105 si\u0119 nie tylko do klasycznych urz\u0105dze\u0144 ochrony przed przepi\u0119ciami Typ 1 o konstrukcji iskiernikowej ale r\u00f3wnie\u017c do urz\u0105dze\u0144 Typ 1 opartych na innych technologiach.
\nUrz\u0105dzenie ochrony przed przepi\u0119ciami Typ 1 w\u0142\u0105cza przewody energetyczne w obw\u00f3d wyr\u00f3wnania potencja\u0142u systemu ochrony odgromowej na przej\u015bciu ze strefy ochrony odgromowej LPZ (Lightning Protection Zone<\/em>) 0 do strefy LPZ 1. W normie PN-EN 62305-2 (analiza ryzyka) opisana jest mi\u0119dzy innymi procedura okre\u015blania potrzeby ochrony i ustalania poziomu zagro\u017cenia (klasa ochrony odgromowej obiektu) dla analizowanych budynk\u00f3w. Z uzyskanej klasy ochrony odgromowej z PN-EN 62305-3 wynikaj\u0105 dla projektant\u00f3w wskaz\u00f3wki dotycz\u0105ce wykonania instalacji, np. wielko\u015b\u0107 oczek siatki, liczba przewod\u00f3w odprowadzaj\u0105cych, wykonanie instalacji uziemiaj\u0105cej i wydajno\u015b\u0107 urz\u0105dze\u0144 ochrony przed przepi\u0119ciami Typ 1 w instalacji zasilania niskiego napi\u0119cia.<\/p>\n

\"Rys.

Rys. 1. Warystorowe ograniczniki przepi\u0119\u0107 Typ 1 firmy Phoenix Contact<\/p><\/div>\n

\"Rys.

Rys. 2. Odgromniki warystorowe Typ 1 firmy Phoenix Contact nadaj\u0105 si\u0119 w szczeg\u00f3lno\u015bci do obwod\u00f3w zasilania, kt\u00f3re wychodz\u0105 z budynku<\/p><\/div>\n

\"Rys.

Rys. 3. Tam, gdzie nie ma potrzeby zastosowania ochrony przed licznikiem, mo\u017cna obok przy\u0142\u0105cza rozdzielnicy licznikowej zainstalowa\u0107 jedno, oparte na warystorach, urz\u0105dzenie ochrony przed przepi\u0119ciami Typ 1 o pr\u0105dzie udarowym 12,5 kA (10\/350 \u00b5s) na jedno pole\/faz\u0119<\/p><\/div>\n

Og\u00f3lne wytyczne projektowe<\/strong><\/p>\n

W przypadku prostych instalacji jak i budynk\u00f3w fachowa analiza ryzyka jest najcz\u0119\u015bciej zbyt kosztowna. W przybli\u017conych obliczeniach przyjmuje si\u0119, \u017ce po\u0142owa pr\u0105du piorunowego przep\u0142ywa do instalacji uziemiaj\u0105cej budynku, a druga po\u0142owa przep\u0142ywa przez wszystkie przewodz\u0105ce pr\u0105d systemy budynku (rys. 4). Uwzgl\u0119dni\u0107 trzeba wi\u0119c zar\u00f3wno wszystkie pasywne, jak i aktywne systemy przewodz\u0105ce pr\u0105d elektryczny. Systemy pasywne to np. ruroci\u0105gi, elementy konstrukcyjne, przewody PEN lub PE system\u00f3w energetycznych lub ekrany przewod\u00f3w. Do aktywnych system\u00f3w zalicza si\u0119 wszystkie systemy pod napi\u0119ciem, kt\u00f3rych nie mo\u017cna bezpo\u015brednio uziemi\u0107.
\nPasywne systemy s\u0105 pod\u0142\u0105czone na przej\u015bciu stref ochrony odgromowej wprost do instalacji wyr\u00f3wnania potencja\u0142u w\u0142a\u015bciwej dla danej strefy ochrony odgromowej. Warto przy tym pami\u0119ta\u0107 o zmianach przekroj\u00f3w przewod\u00f3w \u0142\u0105cz\u0105cych w aktualnym wydaniu PN-EN 62305. Z kolei systemy aktywne s\u0105 w\u0142\u0105czone do instalacji wyr\u00f3wnania potencja\u0142u za po\u015brednictwem odpowiednich dla siebie urz\u0105dze\u0144 ochrony przed przepi\u0119ciami.
\nNale\u017cy przy tym wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 nie tylko wchodz\u0105ce g\u0142\u00f3wne obwody zasilania ale i te wszystkie inne instalacje elektryczne, kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c wychodz\u0105 z budynku. S\u0105 to na przyk\u0142ad przewody o\u015bwietlenia zewn\u0119trznego, przewody \u0142\u0105cz\u0105ce r\u00f3\u017cne zewn\u0119trzne szafy sterownicze lub przewody zasilaj\u0105ce inne budynki. Na granicach stref LPZ 0\/1 nale\u017cy w obwodach zasilania zastosowa\u0107 ogranicznik zdolny odprowadzi\u0107 oszacowany pr\u0105d piorunowy w miejscu zainstalowania na granicy stref LPZ 0\/1 (rys. 5). Tu r\u00f3wnie\u017c warto pami\u0119ta\u0107 o zdolno\u015bci przerwania pr\u0105du zwarciowego, kt\u00f3ry mo\u017ce powsta\u0107 w miejscu zainstalowania ogranicznika z pobliskiego \u017ar\u00f3d\u0142a pr\u0105du.
\nCz\u0119sto niedoceniane s\u0105 te\u017c obwody napi\u0119cia sta\u0142ego, np. potrzeb w\u0142asnych 220 V DC czy te\u017c 24 V DC, kt\u00f3re wychodz\u0105 na zewn\u0105trz. Oczywi\u015bcie nale\u017cy te\u017c uwzgl\u0119dni\u0107 pod wzgl\u0119dem zagro\u017cenia wszystkie instalacje telekomunikacyjne.<\/p>\n

\"Rys.

Rys. 4. W przypadku prostych instalacji, w przybli\u017conych obliczeniach przyjmuje si\u0119, \u017ce po\u0142owa pr\u0105du piorunowego przep\u0142ywa do instalacji uziemiaj\u0105cej budynku, a druga po\u0142owa przep\u0142ywa przez wszystkie przewodz\u0105ce pr\u0105d systemy budynku<\/p><\/div>\n

\"Rys.

Rys. 5. Je\u015bli z budynku wychodzi wi\u0119cej ni\u017c jeden system przewod\u00f3w, zmniejsza si\u0119 obci\u0105\u017cenie pr\u0105dem udarowym zainstalowanego tam urz\u0105dzenia ochrony przed przepi\u0119ciami Typ 1. Mo\u017cna zatem w instalacji systemu ochrony odgromowej obiektu klasy II lub I zastosowa\u0107 urz\u0105dzenia ochrony przed przepi\u0119ciami typu 1 o parametrach dla klasy III\/IV ochrony odgromowej. Zdarzy\u0107 si\u0119 to mo\u017ce, gdy np. istniej\u0105 przynajmniej dwa systemy przewod\u00f3w wychodz\u0105ce z budynku. Jest to przypadek, gdy obok systemu g\u0142\u00f3wnego zasilania, z jednego budynk\u00f3w wyprowadzony jest obw\u00f3d zasilania u\u017cytkownik\u00f3w zewn\u0119trznych<\/p><\/div>\n

Ochrona warystorowa Typ 1<\/strong><\/p>\n

Gdy dla danego obiektu nie istniej\u0105 \u017cadne szczeg\u00f3lne przepisy dotycz\u0105ce klasy ochrony odgromowej, a wymagane jest zaprojektowanie urz\u0105dzenia ochrony przed przepi\u0119ciami Typ 1 zgodnie z klas\u0105 I ochrony odgromowej, wtedy, je\u015bli jest tylko jedna linia g\u0142\u00f3wna zasilaj\u0105ca, urz\u0105dzenie ochrony przed przepi\u0119ciami Typ 1 musi by\u0107 w stanie przenie\u015b\u0107 pr\u0105d udarowy nie mniejszy ni\u017c 100 kA (10\/350 \u00b5s).
\nTam, gdzie nie ma potrzeby zastosowania ochrony przed licznikiem, dodatkowe wymagania dotycz\u0105ce ogranicznika Typ 1 r\u00f3wnie\u017c nie musz\u0105 by\u0107 zastosowane. Mo\u017cna zatem w przestrzeni za licznikiem, obok przy\u0142\u0105cza rozdzielnicy licznikowej zainstalowa\u0107 jedno, oparte na warystorach, urz\u0105dzenie ochrony przed przepi\u0119ciami Typ 1 o pr\u0105dzie udarowym 12,5 kA (10\/350 \u00b5s) na jedno pole\/faz\u0119 (rys. 3). Tego typu rozwi\u0105zanie bardzo dobrze nadaje si\u0119 do ochrony ma\u0142ych obiekt\u00f3w chronionych w klasie III i IV, takich jak niewielkie domy, niewielkie szafy sterowania samodzielnie stoj\u0105ce na obiekcie, gdzie wyst\u0119puje niskie prawdopodobie\u0144stwo wy\u0142adowania bezpo\u015bredniego. Tak\u017ce tam, gdzie dopuszcza si\u0119 mo\u017cliwo\u015b\u0107 czasowego braku dzia\u0142ania systemu.
\nR\u00f3wnie\u017c w obwodach zasilania odbior\u00f3w, kt\u00f3re wychodz\u0105 z budynku, a tak\u017ce w zastosowaniach przemys\u0142owych z w\u0142asnym zasilaniem mo\u017cna zastosowa\u0107 urz\u0105dzenie ochrony przed przepi\u0119ciami Typ 1 oparte na warystorach (rys. 2).
\nNiezale\u017cnie od zastosowanej technologii, ogranicznik Typ 1 powinien by\u0107 w\u0142\u0105czony do instalacji przewodami o \u0142\u0105cznej d\u0142ugo\u015bci nieprzekraczaj\u0105cej 1 metra.
\nPrzy projektowaniu obwod\u00f3w zasilania i ich wykonywaniu nale\u017cy uwzgl\u0119dni\u0107 elektromagnetyczne wp\u0142ywy na s\u0105siednie trasy przewod\u00f3w lub inne aparaty elektryczne.<\/p>\n

\"ramka_phoenix\"
\nUrz\u0105dzenia Phoenix Contact<\/strong><\/p>\n

Urz\u0105dzenia ochrony przed przepi\u0119ciami Typ 1 firmy Phoenix Contact oparte na warystorach spe\u0142niaj\u0105 wszystkie wymagania odpowiednich norm produktowych, na przyk\u0142ad posiadaj\u0105 zintegrowane urz\u0105dzenie od\u0142\u0105czaj\u0105ce dla ka\u017cdego z element\u00f3w ochrony, jak i optyczn\u0105 i elektryczn\u0105 sygnalizacj\u0119 statusu: sprawny\/niesprawny (rys. 2). Istotne r\u00f3wnie\u017c mo\u017ce by\u0107 i to, \u017ce d\u0105\u017c\u0105c do poprawy bezpiecze\u0144stwa ludzi jak i sprz\u0119tu, firma preferuje swe ograniczniki \u0142\u0105czone w uk\u0142adzie 3+1 dla sieci pi\u0119cioprzewodowych TN-S oraz TT. Zalet\u0105 takiego rozwi\u0105zania jest, \u017ce zastosowany iskiernik pomi\u0119dzy przewodem N a PE poprawia bezpiecze\u0144stwo ludzi \u2013 brak up\u0142ywno\u015bci oznacza brak wp\u0142ywu na potencja\u0142 obwodu PE, kt\u00f3ry w przypadku warystora w tym miejscu mo\u017ce wzrosn\u0105\u0107 do niebezpiecznych poziom\u00f3w. Uk\u0142ad 3+1 zapewnia r\u00f3wnie\u017c lepszy, bo ni\u017cszy poziom ochrony wej\u015bcia systemu\/urz\u0105dzenia. Na t\u0119 warto\u015b\u0107 ma wp\u0142yw tylko warto\u015b\u0107 spadku napi\u0119cia na jednym elemencie chroni\u0105cym pomi\u0119dzy faz\u0105 a N, a nie na dw\u00f3ch, jak we wcze\u015bniejszym uk\u0142adzie 4+0, gdzie wszystkie elementy chroni\u0105ce \u0142\u0105czy si\u0119 do PE.<\/p>\n

Kontrola systemu ochrony odgromowej<\/strong>
\nZgodnie z norm\u0105 PN-EN 62305-3 systemy ochrony odgromowej nale\u017cy sprawdza\u0107 w regularnych odst\u0119pach czasu. W tym obszarze zalet\u0105 aparat\u00f3w Phoenix Contact jest tak\u017ce ich konstrukcja, gdzie wszystkie aktywne elementy mo\u017cna wyj\u0105\u0107 i sprawdzi\u0107 bez przerywania bie\u017c\u0105cej pracy, jak i bez ingerencji w instalacj\u0119. Ograniczniki Phoenix Contact o konstrukcji podstawka + wk\u0142adka mog\u0105 by\u0107 regularnie sprawdzane elektrycznie wraz z raportowaniem przy pomocy mobilnego laboratorium o nazwie Checkmaster. Dodatkowo omawiana rodzina ogranicznik\u00f3w warystorowych jest wyposa\u017cona w zatrzaski uniemo\u017cliwiaj\u0105ce przypadkowe wysuni\u0119cie si\u0119 wk\u0142adek, co mo\u017ce mie\u0107 miejsce przy silnych drganiach, np. w pobli\u017cu pomp.<\/p>\n

mgr in\u017c. Carsten Plattmann<\/strong>
\nAutor jest pracownikiem <\/strong>
\ndzia\u0142u Produkt-Marketing,<\/strong>
\nNetz- & Signal-Qualit\u00e4t Trabtech <\/strong>
\nfirmy Phoenix Contact<\/strong><\/p>\n

mgr in\u017c. Mieczys\u0142aw Ludwik\u00f3w<\/strong>
\nAutor jest pracownikiem <\/strong>
\nfirmy Phoenix Contact<\/strong><\/p>\n

Literatura
\n[1] Wolff, G. K., DIN VDE 0100-534:2009-02: Neue Errichtungsbestimmung f\u00fcr \u00dcberspannungs-Schutzeinrichtungen in Niederspannungsanlagen. Ausgew\u00e4hlte Praxishinweise (New installation regulations for surge protection devices in low-voltage systems. Selected practical information.) 8th VDE\/ABB lightning protection conference 2009, Neu-Ulm, Germany.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Gdy dla obiektu nie istniej\u0105 \u017cadne szczeg\u00f3lne przepisy dotycz\u0105ce klasy ochrony odgromowej, a wymagane jest zaprojektowanie urz\u0105dzenia ochrony przed przepi\u0119ciami Typ 1 zgodnie klas\u0105 III lub IV ochrony odgromowej, mo\u017cna w przestrzeni za licznikiem, obok przy\u0142\u0105cza rozdzielnicy licznikowej, zainstalowa\u0107 jedno, oparte na warystorach, urz\u0105dzenie ochrony przed przepi\u0119ciami Typ 1 o pr\u0105dzie udarowym 12,5 kA (10\/350…<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":7216,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[616],"tags":[331],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7214"}],"collection":[{"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7214"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7214\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7437,"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7214\/revisions\/7437"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7216"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7214"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7214"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/elektrosystemy.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7214"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}